Οι Ευρωπαίοι εγκαταλείπουν σταδιακά τις καταθέσεις – Το στοίχημα των €10 τρισ.

Μια σταδιακή αλλά σταθερή αλλαγή στις αποταμιευτικές συνήθειες των Ευρωπαίων καταγράφει η ING, καθώς ολοένα μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων των νοικοκυριών κατευθύνεται σε επενδυτικά προϊόντα, όπως τα επενδυτικά κεφάλαια, αντί να παραμένει σε τραπεζικές καταθέσεις.

Σύμφωνα με έκθεση των οικονομολόγων Marieke Blom και Amrita Naik Nimbalkar, η μετατόπιση αυτή έχει γίνει περισσότερο εμφανής από το 2024 και, εφόσον αποκτήσει διάρκεια, θα μπορούσε να ενισχύσει την κατανάλωση και την εγχώρια ζήτηση τα επόμενα χρόνια.

«Τα νοικοκυριά της Ευρωζώνης εξακολουθούν να λειτουργούν ως τροχοπέδη για την οικονομική ανάπτυξη», σημειώνουν οι δύο οικονομολόγοι. Προσθέτουν, ωστόσο, ότι η σταδιακή στροφή από τις καταθέσεις προς τις επενδύσεις μπορεί να θέτει τις βάσεις για ισχυρότερη κατανάλωση στο μέλλον.

Από τις καταθέσεις στα επενδυτικά κεφάλαια

Τα στοιχεία συναλλαγών που επικαλείται η ING δείχνουν ότι, μετά την υποχώρηση της αποταμίευσης από τα υψηλά της πανδημίας, ένα σταθερά μεγαλύτερο ποσοστό των νέων αποταμιεύσεων τοποθετείται πλέον σε επενδυτικά προϊόντα.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, όπου τα νοικοκυριά διατηρούν παραδοσιακά μεγάλο μέρος της περιουσίας τους σε προϊόντα χαμηλού κινδύνου και απόδοσης.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Christine Lagarde έχει επισημάνει ότι η συγκεκριμένη συμπεριφορά αφήνει τους Ευρωπαίους «πολύ λιγότερο πλούσιους από όσο θα μπορούσαν να είναι», σε σύγκριση με τους Αμερικανούς, οι οποίοι επενδύουν μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεών τους στις κεφαλαιαγορές.

Η αλλαγή των αποταμιευτικών συνηθειών αποτελεί βασικό στόχο της προσπάθειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για βαθύτερη ενοποίηση των κεφαλαιαγορών.

Στόχος είναι να κατευθυνθούν έως και 10 τρισ. ευρώ από καταθέσεις και άλλα χαμηλής απόδοσης περιουσιακά στοιχεία σε επενδύσεις με υψηλότερες δυνητικές αποδόσεις, οι οποίες θα μπορούσαν παράλληλα να χρηματοδοτήσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και την ανάπτυξη.

Πρόσθετη ώθηση μπορεί να δώσει και η Γερμανία, η οποία προωθεί μεταρρυθμίσεις για την ενσωμάτωση στοιχείων της κεφαλαιαγοράς στο δημόσιο συνταξιοδοτικό της σύστημα.

Πώς μπορεί να ενισχυθεί η κατανάλωση

Κατά την ING, εάν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά συνεχίσουν να επενδύουν μεγαλύτερο μέρος των αποταμιεύσεών τους, η ανάγκη διατήρησης μεγάλων αποθεμάτων ασφαλείας μπορεί να περιοριστεί σταδιακά.

Οι υψηλότερες αποδόσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν το αίσθημα οικονομικής ασφάλειας και να μειώσουν την πίεση για συνεχή αποταμίευση, απελευθερώνοντας μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος για κατανάλωση.

Η απόσταση, ωστόσο, από τα προ πανδημίας επίπεδα παραμένει σημαντική. Το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι Ευρωπαίοι δαπανούσαν 85,74 ευρώ για κάθε 100 ευρώ διαθέσιμου εισοδήματος, έναντι 87,50 ευρώ πριν από την πανδημία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ING, το ευρωπαϊκό ΑΕΠ θα ήταν κατά 1% υψηλότερο εάν η κατανάλωση επέστρεφε στα προ πανδημίας επίπεδα. Εάν οι Ευρωπαίοι δαπανούσαν το ίδιο ποσοστό του εισοδήματός τους με τους Αμερικανούς, το ΑΕΠ θα μπορούσε να είναι κατά 2% υψηλότερο.

«Η Ευρώπη εξακολουθεί να έχει πρόβλημα κατανάλωσης», καταλήγουν οι οικονομολόγοι. «Δεν έχουμε φτάσει ακόμη εκεί».

moneyreview.gr με πληροφορίες Bloomberg