Τουρισμός: Υψηλές επιδόσεις τον Ιούνιο-Διατηρεί την ισχυρή δυναμική της η Κρήτη

Πολύ ισχυρός ο Ιούνιος σε κρατήσεις της τελευταίας στιγμής, ζήτημα… τιμής στην περίοδο αιχμής για το θερμό δίμηνο Ιουλίου – Αυγούστου, άνοδος τον Σεπτέμβριο και εντυπωσιακές επιδόσεις τον Οκτώβριο, με υπαρκτή ζήτηση ακόμη και για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου.

Aυτή είναι η εικόνα όπως διαμορφώνεται στο ξεκίνημα του Ιουλίου για την πορεία της φετινής θερινής σεζόν, σε μια χρονιά που μέχρι στιγμής έχει εξελιχθεί μεν καλύτερα σε σχέση με τις αρχικές ανησυχίες της αγοράς, μετά το ξέσπασμα της γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή, ωστόσο απέχει μακράν από το να χαρακτηριστεί προβλέψιμη.

Η ροή των κρατήσεων δεν έχει αποκατασταθεί και η τελική κράτηση έρχεται όλο και πιο κοντά στην ημερομηνία άφιξης, είτε πρόκειται για τα ξενοδοχεία είτε για τις αεροπορικές, ενώ και οι αγορές αντιδρούν με διαφορετικές ταχύτητες, με τις δύο μεγαλύτερες εθνικότητες εισερχόμενου τουρισμού για τη χώρα μας, τους Βρετανούς και τους Γερμανούς, να κινούνται καλύτερα σε σχέση με την επίσης μεγάλη αγορά των ΗΠΑ.

Οι αριθμοί

Στα θετικά της χρονιάς είναι ότι οι μέχρι στιγμής επιδόσεις του πρώτου πενταμήνου παραπέμπουν σε ανοδικά νούμερα τόσο σε αφίξεις όσο και σε εισπράξεις, ενώ και οι αεροπορικές εταιρείες διατηρούν ψηλά την προσφορά για την Ελλάδα. Από τις αρχές Ιουλίου έως και τον Οκτώβριο οι προσφερόμενες θέσεις σε διεθνείς πτήσεις για τους ελληνικούς προορισμούς καταγράφουν άνοδο κατά 9,2% ξεπερνώντας τα 19,83 εκατομμύρια από τα 18,16 εκατομμύρια της αντίστοιχης περυσινής περιόδου, με βάση τα τελευταία στοιχεία από το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ).

Ζητούμενο φυσικά είναι η προσφορά να μετουσιωθεί και σε κρατήσεις, με τις αεροπορικές να μην παύουν να δηλώνουν ότι η πορεία της ζήτησης το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αποκλιμάκωση της γεωπολιτικής κρίσης και την ενίσχυση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης. Ακόμη κι έτσι όμως η προειδοποίηση από τους επιτελείς της Διεθνούς Ενωσης Αερομεταφορών (ΙΑΤΑ) την περασμένη εβδομάδα ότι, αν και η πρόσφατη υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου είναι θετική εξέλιξη, οι επιπτώσεις του πολέμου αναμένεται να συνεχιστούν για αρκετό διάστημα στις αερομεταφορές, δίνει μια πρόγευση για τις τιμές των αεροπορικών εισιτηρίων, πολύ περισσότερο αν ληφθούν υπόψη και οι μέχρι σήμερα απώλειες λόγω της αύξησης του κόστους του αεροπορικού καυσίμου που έφτασε μέσα στην κρίση να είναι υπερδιπλάσιο σε σύγκριση με την προ κρίσης περίοδο.

Στο κομμάτι της προσφοράς αεροπορικών θέσεων στη χώρα μας, σε μηνιαία βάση, τόσο ο Ιούλιος όσο και ο Αύγουστος κινούνται στο +7,1% στους ελληνικούς προορισμούς, με την προσφορά να αντιστοιχεί σε 5,6-5,7 εκατομμύρια θέσεις σε διεθνείς εισερχόμενες πτήσεις ανά μήνα, ενώ τον Σεπτέμβριο η άνοδος μετριάζεται στο 6,6% και τα 4,84 εκατομμύρια, για να εκτοξευτεί τον Οκτώβριο στο 20,3% έναντι του περσινού μήνα με προσφορά 3,65 εκατομμυρίων θέσεων.

Σε σχέση με τους ανταγωνιστές, η «πρωταθλήτρια» στον ευρωπαϊκό τουρισμό Ισπανία βρίσκεται αυτή την στιγμή πολύ ψηλά, προς επίρρωση όσων εκτιμούσαν από την αρχή της γεωπολιτικής κρίσης ότι θα απορροφήσει φέτος μεγαλύτερη ζήτηση λόγω γεωγραφικής θέσης, ως πιο κοντινός προορισμός για τις μεγάλες δυτικοευρωπαϊκές αγορές αλλά και με μεγαλύτερη απόσταση από τις εξελίξεις. Η Ισπανία έχει τη μεγαλύτερη αύξηση φέτος σε προσφερόμενες θέσεις με 11,9% σε σχέση με πέρυσι για το τετράμηνο Ιουλίου – Οκτωβρίου, ξεπερνώντας τα 53,19 εκατομμύρια θέσεις.

Ακόμη μεγαλύτερη αύξηση, στο 12,8%, καταγράφει η Ιταλία με συνολικά 40,32 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις επιβεβαιώνοντας και αυτή την ισχύ της, ενώ η Γαλλία κινείται σαφώς χαμηλότερα, στο +4,6%, με 34,8 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις σε διεθνείς πτήσεις. Το φετινό καλοκαίρι μεγάλο αντίκτυπο λόγω της γεωπολιτικής κρίσης έχει η Τουρκία, η οποία έχει μεν αύξηση, όμως χαμηλή, στο 2%, με 32,64 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις σε διεθνείς εισερχόμενες πτήσεις, ωστόσο η πιο χαμένη είναι η Κύπρος, η οποία έχει οριακή πτώση 0,5%, με 3,4 εκατομμύρια προσφερόμενες θέσεις.

Oι αεροπορικές φαίνεται λοιπόν να διατηρούν ψηλά τις προσδοκίες τους για την Ελλάδα, εντούτοις η αβεβαιότητα επιμένει, κάτι που επιβεβαιώνει και η μεγαλύτερη εγχώρια αεροπορική εταιρεία, η Aegean, η οποία και αυτή, παρά τις δυσκολίες, έχει προγραμματίσει να προσφέρει για το σύνολο του 2026 περίπου 22 εκατομμύρια θέσεις, αυξημένες κατά 5% συγκριτικά με πέρυσι. Η εταιρεία βλέπει μέχρι στιγμής ικανοποιητική την επιβατική κίνηση στα περυσινά επίπεδα, ωστόσο παραμένει η τάση που έχει ξεκινήσει από τον Μάρτιο με επιβράδυνση των νέων κρατήσεων και στροφή προς πιο βραχυπρόθεσμο προγραμματισμό, λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας.

Σε ενίσχυση του δικτύου της στο εσωτερικό αλλά ακόμη περισσότερο εκτός συνόρων -κάτι που αποτυπώνεται στο διψήφιο ποσοστό ανόδου της κίνησης στο δίκτυο εξωτερικού από την αρχή του έτους, παρά το δύσκολο περιβάλλον- προχωρά και η έτερη εγχώρια αεροπορική, η SKY express. Eπιπλέον, για την εταιρεία, κεντρικό ζητούμενο για το 2026 παραμένουν η αντιμετώπιση της εποχικότητας και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου πέρα από τους καλοκαιρινούς μήνες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Κρήτη, όπου διεθνείς πτήσεις της SKY express εκτείνονται πλέον έως και τον Νοέμβριο, αξιοποιώντας τις ηπιότερες καιρικές συνθήκες και τη διαρκή ζήτηση για το νησί.

Συνολικά ως προς τις διεθνείς αεροπορικές αφίξεις φέτος στην Ελλάδα, με βάση τα επίσημα στοιχεία του πρώτου πενταμήνου που συγκεντρώνει το ΙΝΣΕΤΕ από τα ελληνικά αεροδρόμια, αυτές διαμορφώνονται στα 6,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 5% σε σχέση με την περσινή περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου, με τον Απρίλιο ειδικά να καταγράφει για πρώτη φορά πτώση κατά 1,9% έναντι του ίδιου μήνα του 2025 και τον Μάιο να γυρνάει και πάλι σε θετικό πρόσημο, με 3,1 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις και άνοδο 3,4%.

Τη φετινή περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών καταγράφηκαν 2,9 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις, παρουσιάζοντας άνοδο 2,2%. Ωστόσο, τόσο ο Απρίλιος όσο και ο Μάιος κινήθηκαν πτωτικά στο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας κατά 4,8% και 7,9% αντίστοιχα (σε επίπεδο πάντα διεθνών αφίξεων και όχι στο σύνολο της επιβατικής κίνησης που διατήρησε θετικό πρόσημο το συγκεκριμένο δύσκολο δίμηνο της άνοιξης).

Οι προορισμοί

Σε οτι αφορά στην εικόνα στους προορισμούς ανά την Ελλάδα πρέπει να τονιστεί οτι η φετινή εικόνα είναι σαφώς δύο ταχυτήτων. Ισχυρή δυναμική δείχνουν η Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά.

Στο Ιόνιο οι διεθνείς αεροπορικές αφίξεις ξεπέρασαν τις 600.000 το πεντάμηνο, αυξημένες πάνω από 10%, με την Κέρκυρα και τη βρετανική αγορά να λειτουργούν ως ατμομηχανή.

Η Κρήτη παραμένει κορυφαία επιλογή για Γερμανούς και Γάλλους και αντέχει στις πιέσεις, ενώ οι Βρετανοί στρέφονται κατά κύριο λόγο στα Ιόνια.

Η Αθήνα είχε ένα εξαιρετικό α’ δίμηνο και διατηρεί από τους υψηλότερους δείκτες ικανοποίησης στην Ευρώπη, με ποσοστά πάνω από 80%, αν και με αποκλίσεις από ξενοδοχείο σε ξενοδοχείο.

Συνολικά, ο ελληνικός τουρισμός παραμένει έντονα συγκεντρωμένος: πέντε Περιφέρειες (Νότιο Αιγαίο, Αττική, Κρήτη, Ιόνια Νησιά και Κεντρική Μακεδονία) συγκεντρώνουν τη μεγάλη πλειονότητα των αφίξεων, διανυκτερεύσεων και εισπράξεων.

Πιο σύνθετη είναι η εικόνα σε τμήμα του Αιγαίου, με ορισμένους προορισμούς των Δωδεκανήσων να επηρεάζονται -ψυχολογικά περισσότερο παρά πραγματικά- από την εγγύτητα στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, στην εγχώρια αγορά καταγράφεται μια στροφή προς την ηπειρωτική Ελλάδα, κυρίως για λόγους κόστους.

Ξεχωριστή αναφορά αξίζουν οι δύο ναυαρχίδες του premium τουρισμού. Η Σαντορίνη παραμένει το πιο αδύναμο σημείο φέτος: αν και ανακάμπτει, δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 2024, καθώς εξακολουθεί να επωμίζεται το πλήγμα της εικόνας της από τη σεισμική δραστηριότητα του περσινού χειμώνα και τη μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα αγορών όπως οι ΗΠΑ, με μέρος της υψηλής ζήτησης να μετατοπίζεται σε πιο προσιτούς κυκλαδίτικους προορισμούς, όπως η Πάρος και η Νάξος.

Η Μύκονος, αντίθετα, μετά από τρεις απαιτητικές χρονιές δείχνει σαφή σημάδια ανάκαμψης. Είναι η καλύτερη απόδειξη ότι ούτε οι κορυφαίοι προορισμοί είναι δεδομένοι.

Οι πέντε μεγαλύτερες αγορές σε όρους εισπράξεων, που καλύπτουν πάνω από το 40% των αφίξεων και πάνω από τις μισές εισπράξεις, είναι η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ΗΠΑ, η Γαλλία και η Ιταλία. Η γερμανική αγορά κινείται καλά και ωφελείται από τη μετατόπιση ζήτησης από ανταγωνιστικούς προορισμούς της Ανατολικής Μεσογείου, «αν και εμφανίζει πιο επιφυλακτική, συμπεριφορά με σαφή στοιχεία κρατήσεων τελευταίας στιγμής.

Φέτος βλέπουμε να ξεχωρίζει επίσης η δυναμική της Γαλλίας και της Ιταλίας, ενώ ανερχόμενες αγορές όπως η Πολωνία και η Ρουμανία διευρύνουν σταθερά τη βάση μας.

Το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει ανθεκτικό, αλλά κρατά στο χέρι τις κρατήσεις λόγω του αυξημένου κόστους ζωής. Η αγορά που θέλει προσοχή είναι οι ΗΠΑ. Παραμένει η πιο υψηλής δαπάνης αγορά μας -ο Αμερικανός επισκέπτης ξοδεύει κατά μέσο όρο σημαντικά περισσότερα από τον μέσο τουρίστα-, όμως οι πρόσφατες ενδείξεις στις εισπράξεις δείχνουν επιβράδυνση και δεν πρέπει να τη θεωρούμε δεδομένη.