Δύσκολο φθινόπωρο για τις παγκόσμιες αγορές – Alert για επιτόκια, χρέος και γεωπολιτικές εντάσεις

Οι διεθνείς αγορές επιστρέφουν από τη θερινή ραστώνη αντιμέτωπες με αυξημένο κίνδυνο μεταβλητότητας. Επιτόκια, δημοσιονομικά ελλείμματα, εκλογικές αναμετρήσεις, εμπορικές εντάσεις και ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δημιουργούν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό για τους επενδυτές έως το τέλος του έτους.

Οι παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές βρίσκονται ήδη υπό πίεση, μετά τις αναταράξεις στις αγορές ομολόγων και τις έντονες διακυμάνσεις στα νομίσματα, και το επόμενο διάστημα προμηνύεται ακόμη πιο δύσκολο.

Η επιστροφή των επενδυτών μετά τη θερινή περίοδο φέρνει στο προσκήνιο μια σειρά από κρίσιμες προκλήσεις: το ενδεχόμενο νέων αυξήσεων επιτοκίων, τις αυξανόμενες ανησυχίες για τα δημοσιονομικά ελλείμματα, τις εκλογικές αναμετρήσεις και τη συνεχιζόμενη πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Οι Αμερικανοί επενδυτές επιστρέφουν στις αγορές μετά την αργία της Labor Day, σηματοδοτώντας ουσιαστικά το τέλος της παραδοσιακής θερινής περιόδου χαμηλής συναλλακτικής δραστηριότητας.

Παρά τις αλλεπάλληλες ειδήσεις για κυβερνητικές παρεμβάσεις με στόχο τη στήριξη του γιεν και τον περιορισμό της ανόδου των αποδόσεων των αμερικανικών ομολόγων, ο Αύγουστος ήταν ένας από τους πιο ήρεμους μήνες των τελευταίων ετών.

Το ευρώ κινήθηκε στο στενότερο εύρος διακύμανσης από το 2012, ενώ ακόμη και οι διακυμάνσεις στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα ήταν οι μικρότερες για Αύγουστο από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008.

Αγορές: Το φθινόπωρο φέρνει αυξημένη μεταβλητότητα

Οι επενδυτές σε ομόλογα και νομίσματα έχουν μπροστά τους ένα ιδιαίτερα πυκνό ημερολόγιο.

Στο επίκεντρο βρίσκονται οι αποφάσεις της Federal Reserve, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ιαπωνίας, με τις αγορές να προετοιμάζονται για πιθανές αυξήσεις επιτοκίων.

Παράλληλα, οι πολιτικές εξελίξεις στην Ευρώπη, οι δημοσιονομικές προτεραιότητες των κυβερνήσεων και οι εκλογές στις ΗΠΑ αναμένεται να επηρεάσουν τις αγορές.

«Τα πράγματα θα γίνουν περίπλοκα», εκτιμά ο Τσάρλι Τζέιμισον, επικεφαλής επενδύσεων της Jamieson Coote Bonds στη Μελβούρνη, ο οποίος τηρεί επιφυλακτική στάση.

Όπως σημειώνει, δύο παράγοντες βρίσκονται πίσω από πολλές από τις εξελίξεις: ο Ντόναλντ Τραμπ και το πετρέλαιο. Ως εκ τούτου, η μεταβλητότητα μπορεί να είναι το μόνο βέβαιο στοιχείο για τους επόμενους μήνες.

Κεντρικές τράπεζες: Νέα δοκιμασία για τις αγορές

Η ΕΚΤ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με ισχυρές προσδοκίες των αγορών ήδη από τη συνεδρίαση της Πέμπτης.

Οι επενδυτές προεξοφλούν αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, ενώ έχουν σχεδόν ενσωματώσει στις τιμές ακόμη μία αύξηση έως το τέλος του έτους. Παράλληλα, δίνουν περίπου 25% πιθανότητα η επόμενη κίνηση να πραγματοποιηθεί τον Οκτώβριο.

Οι νέες προβλέψεις για την ανάπτυξη και τον πληθωρισμό, ωστόσο, ενδέχεται να οδηγήσουν τους αξιωματούχους της ΕΚΤ σε πιο προσεκτική στάση και να αποφύγουν να προαναγγείλουν την πρόσθετη σύσφιξη που περιμένουν οι αγορές.

Η επόμενη εβδομάδα αναμένεται ακόμη πιο κρίσιμη, καθώς Federal Reserve και Τράπεζα της Ιαπωνίας θα ανακοινώσουν τις αποφάσεις τους για τα επιτόκια.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται η μεγαλύτερη δοκιμασία για το λεγόμενο carry trade του γιεν από την απότομη αντιστροφή των σχετικών θέσεων πριν από περίπου δύο χρόνια.

Fed και BOJ στο μικροσκόπιο

Ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, υιοθέτησε στα τέλη Αυγούστου πιο επιθετική στάση απέναντι στον πληθωρισμό, ωστόσο παραμένουν αμφιβολίες για το κατά πόσο η ρητορική αυτή θα μεταφραστεί σε πραγματική αύξηση επιτοκίων.

Οι αγορές swaps αποτιμούν σήμερα την πιθανότητα αύξησης των επιτοκίων στις 16 Σεπτεμβρίου περίπου στο 50%.

Το ποσοστό αυτό μπορεί να μειωθεί περαιτέρω εάν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό καταναλωτή στις ΗΠΑ την Παρασκευή δείξουν ηπιότερες πιέσεις στις τιμές.

Μία ημέρα αργότερα ξεκινά η διήμερη συνεδρίαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας. Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις, οι αξιωματούχοι της BOJ εξετάζουν αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης αυτόν τον μήνα, λόγω των αυξημένων πληθωριστικών πιέσεων, ενώ δεν αποκλείεται ταχύτερη σύσφιξη της πολιτικής στη συνέχεια.

Το γιεν μπορεί να προκαλέσει νέες αναταράξεις

Ένας συνδυασμός μιας πιο χαλαρής Fed και μιας πιο επιθετικής BOJ θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα πτώση του δολαρίου έναντι του γιεν.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου 103 δισ. δολάρια σε πτωτικές θέσεις στο γιεν θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπα με μεγάλες απώλειες.

Ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι οι συγκεκριμένες θέσεις αρχίζουν να κλείνουν, καθώς το ιαπωνικό νόμισμα έχει ενισχυθεί στο υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο.

Μια απότομη αντιστροφή στις αγορές συναλλάγματος θα μπορούσε να μεταδοθεί στις μετοχές, στα ομόλογα και στις αναδυόμενες αγορές, μετατρέποντας την Ιαπωνία σε πιθανή πηγή παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αστάθειας.

Δημοσιονομικό πρόβλημα στη Βρετανία

Οι δημοσιονομικές ανησυχίες αποτελούν έναν ακόμη σημαντικό κίνδυνο.

Στη Βρετανία, η επιδείνωση των δημοσιονομικών προοπτικών ασκεί πιέσεις στη στερλίνα, ενώ οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί σημαντικά λίγες εβδομάδες πριν από τον προϋπολογισμό στα τέλη Οκτωβρίου.

Το αυξημένο κόστος δανεισμού και ο πληθωρισμός έχουν ήδη περιορίσει κατά περίπου 12 δισ. λίρες το δημοσιονομικό περιθώριο της κυβέρνησης, το οποίο ανερχόταν αρχικά σε 24 δισ. λίρες, σύμφωνα με τη Bloomberg Economics.

Με το δημόσιο χρέος να αντιστοιχεί περίπου στο 95% του ΑΕΠ, οι επενδυτές αναμένουν ένα αξιόπιστο σχέδιο για τη συγκράτησή του.

Ο πρωθυπουργός, Αντι Μπέρναμ, έχει δεσμευθεί να τηρήσει τους δημοσιονομικούς κανόνες, ενώ παράλληλα προαναγγέλλει υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και μεγαλύτερο ρόλο του κράτους στην οικονομία.

Ωστόσο, δεν έχει ακόμη παρουσιάσει τον τρόπο χρηματοδότησης αυτών των δεσμεύσεων.

Γαλλία: Στο επίκεντρο το χρέος και το έλλειμμα

Ανάλογες ανησυχίες υπάρχουν και στη Γαλλία, ενόψει των προεδρικών εκλογών του Απριλίου και Μαΐου του επόμενου έτους.

Η αδυναμία επίτευξης ενός αξιόπιστου δημοσιονομικού σχεδίου θα μπορούσε να εντείνει τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά, την ώρα που τόσο η άκρα δεξιά όσο και η άκρα αριστερά τάσσονται υπέρ υψηλότερων κρατικών δαπανών.

Το γαλλικό δημοσιονομικό έλλειμμα υπερβαίνει το 5% του ΑΕΠ, ενώ το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους αυξάνεται.

Οι αγορές ήδη αποτυπώνουν μέρος αυτού του κινδύνου: η διαφορά απόδοσης μεταξύ των γαλλικών και γερμανικών κρατικών ομολόγων βρίσκεται κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης.

Παράλληλα, οι γαλλικές μετοχές και τα τραπεζικά ομόλογα εμφανίζουν χαμηλότερες επιδόσεις.

Εκλογές: Νέα πηγή αβεβαιότητας για τις αγορές

Η πολιτική αβεβαιότητα αναμένεται να ενταθεί και στις ΗΠΑ, καθώς οι πολιτικοί ξεκινούν την προεκλογική εκστρατεία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

Το αποτέλεσμα θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τη δημοσιονομική πολιτική της χώρας.

Οι Δημοκρατικοί θεωρούν ότι αυξάνονται οι πιθανότητές τους να ανακτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε έρευνες εις βάρος του Ντόναλντ Τραμπ και ακόμη και σε διαδικασίες παραπομπής, ενώ θα δυσκόλευε την επικύρωση δικαστικών και κυβερνητικών διορισμών.

Οι εξελίξεις αυτές θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες διακυμάνσεις στις αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων και στις διεθνείς αγορές χρέους.

Το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει πλέον φτάσει τα 40 τρισ. δολάρια, ενώ το κόστος δανεισμού βρίσκεται κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών.

Βραζιλία και Νέα Ζηλανδία στο εκλογικό κάδρο

Στη Νέα Ζηλανδία, το Εργατικό Κόμμα, που ενδέχεται να σχηματίσει κυβέρνηση μετά από μια αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση, έχει δεσμευθεί να επαναφέρει τη διπλή εντολή της κεντρικής τράπεζας, με στόχο τόσο τη σταθερότητα των τιμών όσο και τη βιώσιμη απασχόληση.

Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να δημιουργήσει ερωτήματα για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού από την κεντρική τράπεζα και να αυξήσει την αβεβαιότητα στις αγορές επιτοκίων και ομολόγων.

Στη Βραζιλία, η προεδρική εκλογική αναμέτρηση εμφανίζεται πιο αμφίρροπη περίπου έναν μήνα πριν από τις εκλογές.

Το προβάδισμα του αριστερού προέδρου Luiz Inácio Lula da Silva έχει περιοριστεί, καθώς η οικονομία επιβραδύνεται και οι καταγγελίες διαφθοράς που αφορούν τον γιο του επιβαρύνουν την πολιτική εικόνα.

Οι επενδυτές εκφράζουν παράλληλα αυξανόμενες ανησυχίες για τη δημοσιονομική πολιτική που θα ακολουθήσει ο Lula σε περίπτωση επανεκλογής του.

Εταιρικός δανεισμός: Ρεκόρ στις εκδόσεις ομολόγων

Ο Σεπτέμβριος είναι παραδοσιακά ένας από τους πιο δραστήριους μήνες για την έκδοση νέου εταιρικού χρέους, καθώς επιχειρήσεις και επενδυτές επιστρέφουν από τις θερινές διακοπές και οι εταιρείες επιδιώκουν να ολοκληρώσουν τα χρηματοδοτικά τους σχέδια πριν από την έναρξη των περιόδων κατά τις οποίες περιορίζονται οι εκδόσεις ενόψει αποτελεσμάτων.

Στις ΗΠΑ, ο δανεισμός είχε ήδη καταγράψει επίπεδα-ρεκόρ τον Αύγουστο, με τις επενδύσεις για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης να συμβάλλουν στην επίτευξη τρίτου διαδοχικού μηνιαίου ρεκόρ στις εκδόσεις εταιρικών ομολόγων.

Οι εκδόσεις ανταγωνίζονται για κεφάλαια τις πωλήσεις κρατικών ομολόγων.

Οι τράπεζες αναμένουν περίπου 215 δισ. δολάρια σε εκδόσεις εταιρικών ομολόγων υψηλής πιστοληπτικής διαβάθμισης τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με άτυπη δημοσκόπηση του Bloomberg. Το ποσό θα ξεπερνούσε το προηγούμενο ρεκόρ Σεπτεμβρίου, ενώ ορισμένες εκτιμήσεις της Wall Street ανεβάζουν τις εκδόσεις ακόμη και στα 250 δισ. δολάρια.

Στην Ευρώπη, η επιστροφή στην αγορά ομολόγων ήταν ασυνήθιστα πρώιμη, καθώς οι εκδόσεις επανεκκινήθηκαν με ταχύτατους ρυθμούς στο δεύτερο μισό του Αυγούστου.

Γεωπολιτική: Πετρέλαιο κοντά στα 100 δολάρια

Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχει επαναφέρει την τιμή του Brent κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενισχύοντας τους φόβους για νέο παγκόσμιο πληθωριστικό κύμα.

Μια μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να ασκήσει επιπλέον πιέσεις στο ευρώ και το γιεν, καθώς τόσο η Ευρώπη όσο και η Ιαπωνία εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Νέα εμπορική ένταση ΗΠΑ-Καναδά

Παράλληλα, αυξάνονται οι εμπορικές εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Καναδά.

Η Οτάβα προετοιμάζεται να επιβάλει νέους ανταποδοτικούς δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα στις 8 Σεπτεμβρίου, μετά την απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, μετά την αποτυχία των εμπορικών διαπραγματεύσεων στις 21 Αυγούστου.

Η διαμάχη απειλεί να πλήξει το καναδικό δολάριο, καθώς οι δασμοί μπορούν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό και ταυτόχρονα να επιβαρύνουν την οικονομική ανάπτυξη.

ΗΠΑ-Κίνα: Στο μικροσκόπιο η εμπορική εκεχειρία

Εντάσεις αυξάνονται και στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας.
Ο πρόεδρος της Κίνας Xi Jinping αναμένεται να συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ στα τέλη Σεπτεμβρίου, με στόχο να διατηρηθεί η εμπορική εκεχειρία μεταξύ των δύο χωρών.

Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ αναμένεται να επιβάλουν δασμό 7,5% στα κινεζικά προϊόντα, επικαλούμενες την υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα της Κίνας. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει αντίποινα από το Πεκίνο.

Οι αγορές μπροστά σε ένα δύσκολο φθινόπωρο

«Ο συνδυασμός των πετρελαϊκών σοκ, της νέας σύσφιξης από Fed και BOJ, της πολιτικής αβεβαιότητας και των ανησυχιών για την πιστωτική επέκταση που συνδέεται με την AI μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερη μεταβλητότητα σε διαφορετικές κατηγορίες assets και πιθανώς σε ασθενέστερες επιδόσεις των επενδύσεων υψηλότερου κινδύνου», εκτιμά η Καρολ Λι, portfolio manager και senior research analyst στην Brandywine Global Investment Management.

Για τον Aντρθιου Σιτς, παγκόσμιο επικεφαλής έρευνας σταθερού εισοδήματος της Morgan Stanley, τα επίπεδα της αναμενόμενης μεταβλητότητας σε πολλές αγορές, ιδιαίτερα στα νομίσματα και τα επιτόκια, παραμένουν ασυνήθιστα χαμηλά.

Ωστόσο, η ιστορική εποχικότητα προειδοποιεί για το αντίθετο.

«Σε περισσότερα από έναν αιώνα ιστορίας των αγορών, ο Σεπτέμβριος τείνει να εμφανίζει μεγαλύτερη μεταβλητότητα από τον μέσο μήνα», σημειώνει.

Με την επιστροφή των επενδυτών από τις θερινές διακοπές και την επανεκκίνηση της δραστηριότητας στις αγορές κεφαλαίου, οι διακυμάνσεις παραδοσιακά αυξάνονται.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν το φθινόπωρο θα φέρει περισσότερη μεταβλητότητα, αλλά πόσο έντονη θα είναι αυτή και πόσο γρήγορα θα μεταδοθεί από την αγορά ομολόγων και συναλλάγματος στις μετοχές και στα υπόλοιπα assets.

Πηγή: newmoney.gr