Το Ριάντ κάνει πίσω στην υπόσχεση μετάβασης στα ορυκτά καύσιμα

Στις συνομιλίες των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα δημιουργείται μια διαμάχη για το εάν οι χώρες θα πρέπει να δεσμευτούν εκ νέου στην ιστορική δέσμευση του περασμένου έτους για μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Ευρωπαίοι και αμερικανοί διαπραγματευτές βλέπουν την επαναδιατύπωση των δεσμεύσεων που συμφωνήθηκαν πέρυσι, συμπεριλαμβανομένης της ενίσχυσης της αποδοτικότητας και της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ως ουσιαστικής σημασίας για την αποφυγή οπισθοδρόμησης στον παγκόσμιο αγώνα για το κλίμα, ανέφεραν πηγές. Η Σαουδική Αραβία ηγείται αυτής της υπαναχώρησης με ένα μείγμα τακτικών καθυστέρησης και ελιγμών απρόσκοπτου αποκλεισμού. 

Η διαφωνία αυτή λαμβάνει χώρα σε μια λεπτή συγκυρία στο COP29 στο Αζερμπαϊτζάν. Μια συμφωνία για τα ορυκτά καύσιμα οδήγησε σε μια τελική συμφωνία COP για πρώτη φορά πέρυσι, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που φιλοξένησαν το COP28 να συμβιβάζουν με επιτυχία τη Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες παραγωγής πετρελαίου με ένα μήνυμα για «μετάβαση» από τα ορυκτά καύσιμα στο Ντουμπάι. Η αποτυχία να ισχυροποιηθεί η γλώσσα που συμφωνήθηκε πέρυσι θεωρείται από τις ανεπτυγμένες και ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή χώρες ως κατάρρευση.

Μια διαμάχη σχετικά με την ημερήσια διάταξη στην αρχή της φετινής COP προέκυψε από διαφωνίες σχετικά με το εάν – και σε ποιο φόρουμ – θα έπρεπε να συζητηθούν οι δεσμεύσεις για τη μείωση των εκπομπών που έγιναν πέρυσι. Πέρυσι, οι Σαουδάραβες αρχικά απώθησαν οποιαδήποτε γλώσσα σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα προτού τα ΗΑΕ καταφέρουν να επιτύχουν μια συμφωνία με τη σιωπηρή υποστήριξή τους.

Ο κύριος στόχος των φετινών διαπραγματεύσεων είναι να αντικατασταθεί η υπάρχουσα ετήσια δέσμευση χρηματοδότησης 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το κλίμα με μια που θα προσφέρει πολύ περισσότερα για να βοηθήσει τα φτωχότερα έθνη να οικοδομήσουν πράσινες οικονομίες και ανθεκτικότητα στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Το απαιτούμενο ποσό εκτιμάται ότι είναι πάνω από 1 τρισεκατομμύριο δολάρια ετησίως. Οι ΗΠΑ και η Ευρώπη θέλουν περισσότερες χώρες να συνεισφέρουν με χρηματοδότηση, ασκώντας πίεση στη Σαουδική Αραβία και σε άλλα πλούσια κράτη του Κόλπου που ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό εκπομπών.

Ξεχωριστά, οι χώρες ετοιμάζονται να υποβάλουν νέες φιλόδοξες εθνικές στρατηγικές για το κλίμα έως τον ερχόμενο Φεβρουάριο για να διασφαλίσουν ότι βρίσκονται σε μια πορεία που καθορίζεται από τη Συμφωνία του Παρισιού. Η συμφωνία ορόσημο του 2015 δηλώνει ότι οι χώρες θα επιδιώξουν να διατηρήσουν την υπερθέρμανση του πλανήτη στους 2 C, και ιδανικά 1,5 C, πριν από το τέλος του αιώνα.

Η Σαουδική Αραβία περιέγραψε την περσινή συμφωνία για μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα – την πρώτη αναφορά στην κύρια αιτία της κλιματικής αλλαγής σε τρεις δεκαετίες συνομιλιών του ΟΗΕ – ως παρουσίαση ενός μενού επιλογών για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με αυτήν την άποψη, οι χώρες μπορούν να επιλέξουν – α λα κάρτ – από τις δεσμεύσεις του συμφώνου, συμπεριλαμβανομένου του τριπλασιασμού της δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας παγκοσμίως, του διπλασιασμού του ετήσιου ρυθμού βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και της επιτάχυνσης των προσπαθειών για τη σταδιακή κατάργηση της αμείωτης ενέργειας από άνθρακα.

Bloomberg