Volkswagen: Στον αέρα έως 140.000 θέσεις εργασίας

Η Volkswagen βρίσκεται μπροστά σε μία από τις πιο επώδυνες αναδιαρθρώσεις της ιστορίας της και ο αριθμός που πλέον κυριαρχεί στη συζήτηση προκαλεί ίλιγγο: έως και 140.000 θέσεις εργασίας θα μπορούσαν να επηρεαστούν, σύμφωνα με τους εκπροσώπους των εργαζομένων.
Η προειδοποίηση έρχεται την ώρα που ο διευθύνων σύμβουλος του ομίλου, Όλιβερ Μπλουμ, κατεβαίνει ο ίδιος στη γραμμή παραγωγής για να επιχειρήσει να πείσει τους εργαζομένους ότι οι βαθύτερες περικοπές είναι αναπόφευκτες.

Το διακύβευμα, όμως, ξεπερνά κατά πολύ μια ακόμη σύγκρουση διοίκησης και συνδικάτων. Στη Volkswagen συμπυκνώνεται ένα μεγάλο μέρος της κρίσης που αντιμετωπίζει σήμερα η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία: υψηλό κόστος, εργοστάσια που δεν αξιοποιούνται πλήρως, απώλεια εδάφους στην Κίνα και ένας αγώνας δρόμου για να καλυφθεί η απόσταση από τους νέους ανταγωνιστές στην ηλεκτροκίνηση και το λογισμικό.

Πώς φτάνουν στις 140.000 θέσεις

Η διοίκηση έχει παρουσιάσει περικοπές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κατάργηση έως 100.000 θέσεων εργασίας. Τα συνδικάτα προειδοποιούν, ωστόσο, ότι ο τελικός λογαριασμός μπορεί να γίνει ακόμη βαρύτερος.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς των εκπροσώπων των εργαζομένων που μεταδίδει το Bloomberg, περίπου 50.000 περικοπές έχουν ήδη συμφωνηθεί στη Γερμανία, ενώ η διοίκηση έχει υποδείξει ότι ενδέχεται να απαιτηθούν άλλες 50.000 παγκοσμίως.

Στο δυσμενέστερο σενάριο προστίθενται περίπου 40.000 εργαζόμενοι σε τέσσερα γερμανικά εργοστάσια, των οποίων το μακροπρόθεσμο μέλλον θεωρείται αβέβαιο.

Ο Μπλουμ έχει δηλώσει ότι το κλείσιμο εργοστασίων στη Γερμανία δεν αποτελεί ρεαλιστικό σενάριο για την τρέχουσα δεκαετία. Αυτό, όμως, δεν έχει καταφέρει να κατευνάσει τις ανησυχίες.

Προειδοποίηση για απεργίες

Η ένταση με τα πανίσχυρα γερμανικά συνδικάτα αυξάνεται. H επικεφαλής του IG Metall, Κριστιάνε Μπένερ, έχει απορρίψει με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τον στόχο της διοίκησης να μειώσει δραστικά το κόστος και να ανεβάσει το περιθώριο κέρδους στο 9%, χαρακτηρίζοντάς τον ουσιαστικά εκτός πραγματικότητας.

Τοπικοί συνδικαλιστές έχουν φτάσει πλέον στο σημείο να προειδοποιούν ότι οι απεργιακές κινητοποιήσεις βρίσκονται στο τραπέζι, εάν ο Μπλουμ δεν υποχωρήσει.

Οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι καλούνται να πληρώσουν τον λογαριασμό για στρατηγικά λάθη ετών – από τις καθυστερήσεις στο λογισμικό και την ηλεκτροκίνηση έως την αποδυνάμωση της Volkswagen στην κινεζική αγορά.

«Η διοίκηση πρέπει να παρουσιάσει προοπτικές για το μέλλον των θέσεων εργασίας σε όλα τα γερμανικά εργοστάσια», διεμήνυσε η επικεφαλής των εκπροσώπων των εργαζομένων, Ντανιέλα Καβάλο.

Το πρόβλημα των 10 δισ. ευρώ

Πίσω από τη σκληρή μάχη για τις θέσεις εργασίας βρίσκεται μια εξίσου σκληρή οικονομική πραγματικότητα.

Τα κέρδη της Volkswagen έχουν δεχθεί ισχυρές πιέσεις από την πτώση των πωλήσεων στην Κίνα, το υψηλό κόστος λειτουργίας στη Γερμανία και την υποαπασχόληση των εργοστασίων της.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο όμιλος βρίσκεται αντιμέτωπος με μειονέκτημα κόστους περίπου 30% έναντι ορισμένων ανταγωνιστών, ενώ χρειάζεται να αφαιρέσει τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ λειτουργικού κόστους.

Η εικόνα αποτυπώνεται και στην κερδοφορία: το λειτουργικό περιθώριο του ομίλου περιορίστηκε στο 4,2% το δεύτερο τρίμηνο, πολύ μακριά από τον στόχο του 9% που θέτει η διοίκηση.

Το σχέδιο που επεξεργάζεται η Volkswagen δεν περιορίζεται επομένως στις θέσεις εργασίας. Προβλέπει επίσης τη μείωση της ετήσιας παραγωγικής δυναμικότητας στην Ευρώπη κατά ακόμη 500.000 αυτοκίνητα, λιγότερες διοικητικές θέσεις, καθώς και δραστική μείωση του αριθμού των μοντέλων και των διαφορετικών εκδόσεών τους.

Η κινεζική πίεση αλλάζει τους κανόνες

Η Volkswagen πληρώνει παράλληλα την τεράστια μεταμόρφωση της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η Κίνα, επί δεκαετίες μια από τις μεγαλύτερες πηγές κερδών για τους Γερμανούς κατασκευαστές, έχει μετατραπεί σε πεδίο όπου οι εγχώριες εταιρείες ηλεκτρικών αυτοκινήτων κινούνται ταχύτερα, με χαμηλότερο κόστος και ολοένα ισχυρότερη τεχνολογική βάση.

Η Volkswagen καλείται έτσι να χρηματοδοτήσει τεράστιες επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση και το λογισμικό, την ίδια στιγμή που πρέπει να περιορίσει δραστικά το κόστος της παραδοσιακής βιομηχανικής της βάσης.

Και η πίεση δεν προέρχεται μόνο από τους εργαζομένους.

Η Porsche SE, η εταιρεία συμμετοχών της οικογένειας Porsche-Piëch που ελέγχει τη Volkswagen, ζητεί ταχύτερες κινήσεις, προειδοποιώντας ότι ο όμιλος βρίσκεται σε «ιστορικό σταυροδρόμι». Η υποχώρηση των κερδών τόσο στη Volkswagen όσο και στην Porsche έχει περιορίσει τα μερίσματα από τα οποία εξαρτάται επί χρόνια η οικογένεια.

Η «τιτανομαχία» του Μπλουμ

Ο Όλιβερ Μπλουμ επιχειρεί τώρα να πάρει το μήνυμά του απευθείας στους εργαζομένους. Μαζί με τον επικεφαλής της μάρκας Volkswagen, Τόμας Σέφερ, παρουσιάζει το σχέδιο στο Βόλφσμπουργκ, ενώ άλλα κορυφαία στελέχη του ομίλου περιοδεύουν στα γερμανικά εργοστάσια για να εξηγήσουν γιατί θεωρούν αναπόφευκτες τις νέες θυσίες.

Το πρόβλημα είναι ότι η Volkswagen δεν είναι μια συνηθισμένη εταιρεία στην οποία ο διευθύνων σύμβουλος μπορεί απλώς να αποφασίσει τις περικοπές.

Τα συνδικάτα διαθέτουν τεράστια επιρροή, ενώ το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας έχει τη δυνατότητα να μπλοκάρει ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις. «Υπάρχουν πολλοί αντίπαλοι, πολλοί παίκτες με δικαίωμα βέτο και ελάχιστη υποστήριξη», όπως το περιγράφει στο Bloomberg ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Κάσελ, Βόλφγκανγκ Σρέντερ.

Ο Μπλουμ ανέβηκε στην κορυφή της Volkswagen έχοντας τη φήμη του ανθρώπου που μπορούσε να συμβιβάσει τα αντίπαλα κέντρα εξουσίας του γερμανικού κολοσσού.

Τώρα καλείται να αποδείξει ακριβώς αυτό.

Μόνο που αυτή τη φορά πρέπει να πείσει δεκάδες χιλιάδες εργαζομένους να αποδεχθούν μια αναδιάρθρωση που μπορεί να καταργήσει τις δικές τους θέσεις εργασίας – και ταυτόχρονα να αποδείξει ότι η Volkswagen μπορεί να γίνει ξανά αρκετά γρήγορη και ανταγωνιστική ώστε να επιβιώσει στη νέα εποχή της αυτοκινητοβιομηχανίας.