Υδρογονάθρακες: Τα σχέδια και τα χρονοδιαγράμματα Chevron και ExxonMobil για Κρήτη, Πελοπόννησο και Ιόνιο

Την εικόνα ότι τα επόμενα χρόνια θα τρέξει ένα μπαράζ γεωτρήσεων στις ελληνικές θάλασσες ενισχύει το γεγονός ότι επτά πλέον από τα εννιά ενεργά ελληνικά μπλοκ έχουν στο τιμόνι τους τη Chevron και την Exxon Mobil, χωρίς να συνυπολογίζεται το υπαρκτό ενδεχόμενο χάραξης και νέων οικοπέδων.

Στη μεγάλη εικόνα, κοιτάζοντας τον χάρτη, βλέπει κανείς ένα τεράστιο συνεχόμενο γεωγραφικό τόξο παραχωρήσεων στους δύο αμερικανικούς κολοσσούς, από τα Δυτικά της Πελοποννήσου μέχρι και τα Νότια της Κρήτης, συνολικής επιφάνειας 64.559 τετραγωνικών χιλιομέτρων, όσο η μισή περίπου χερσαία έκταση της χώρας.

Απ’ αυτή την έκταση προς έρευνα, η συντριπτική πλέον πλειοψηφία, με 5 οικόπεδα, συνολικά 49.000 τ.χλμ., έχει ως operator τη Chevron, αφήνοντας αρκετά πίσω τη δεύτερη ExxonMobil με δύο μόνο μπλοκ (μετά και την επιστροφή στο Δημόσιο της Δ. Κρήτης ) και περίπου 17.500 τ.χλμ.

Στο βασικό ερώτημα, γιατί η Chevron εξαγόρασε το 70% του ποσοστού της Helleniq Energy στο «μπλοκ 10» του Κυπαρισσιακού Κόλπου, κάτι που διαπραγματεύονταν καιρό τώρα οι δύο πλευρές, η απάντηση είναι ότι έτσι αυξάνει στατιστικά τις πιθανότητες εντοπισμού εκμεταλλεύσιμων στόχων στην περιοχή νότια της Πελοποννήσου.

Αθροίζοντας, όπως φαίνεται στον χάρτη, τα 2.376 τ.χλμ. του «μπλοκ 10» με τα δύο άλλα μπλοκ όπου είναι ήδη operator, το «Α2» (826 τ.χλμ.) και τη «Νότια Πελοπόννησο» (10.211 τ.χλμ.), δημιουργείται μια ενιαία περιοχή ερευνών, ένα συνεχές μακρόστενου σχήματος πεδίο, που της προσφέρει μεγάλη ευελιξία στην επιλογή των στόχων για γεωτρήσεις.

Μαθηματικά οι πιθανότητες για μια πετυχημένη γεώτρηση αυξάνονται. Εξ ου και το αίτημα από το νέο σχήμα για 18μηνη παράταση της δεύτερης ερευνητικής φάσης. Ετσι, ώστε τα δεδομένα που θα ανακτηθούν από τις έρευνες του πλοίου (σσ: ξεκινούν τον Οκτώβριο) στις γειτονικές περιοχές παραχώρησης («Α2» και «Ν. Πελοπόννησος») να αξιολογηθούν από κοινού με τα υφιστάμενα 2D και 3D σεισμικά για το «μπλοκ 10» που έχει μαζέψει τα προηγούμενα χρόνια η Helleniq Energy και να ληφθούν αποφάσεις για την ευρύτερη περιοχή.

Σενάρια και για πετρελαϊκή δομή στο «μπλοκ 10»

Σε δεύτερη ανάγνωση, η κίνηση της Chevron να μπει στο «μπλοκ 10» μπορεί να συνδέεται και με τη γεωλογική του δομή. Το οικόπεδο γειτνιάζει με το θαλάσσιο κοίτασμα στο Κατάκολο Ηλείας, το οποίο εκτιμάται ότι έχει δυνητικά αποθέματα 14 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου σε μικρό βάθος, 300 μέτρων, αλλά όλα δείχνουν ότι δεν θα αξιοποιηθεί. Η περιοχή έχει πλέον ενταχθεί από το 2025 στη ζώνη αυστηρής προστασίας του νέου Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το θέμα ωστόσο της γειτνίασης του «μπλοκ 10» με το παραπάνω πετρελαϊκό κοίτασμα επισημαίνεται και στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Ερευνών Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).

«Το αποδεδειγμένο πετρελαϊκό σύστημα στη γειτονική αδειοδοτημένη περιοχή του Δυτικού Κατακόλου, σε συνδυασμό με τον μεγάλο αριθμό επιφανειακών φυσικών διαφυγών πετρελαίου και φυσικού αερίου στην ευρύτερη περιοχή, καθιστούν το "Μπλοκ 10" ως μία ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα περιοχή. Επιπλέον, έχουν ανακαλυφθεί αρκετά πεδία πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Αλβανία, τα οποία ανήκουν στην ίδια ζώνη πτυχώσεων και επωθήσεων και έχουν τα ίδια γεωλογικά χαρακτηριστικά», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Στο ερώτημα επομένως κατά πόσο το νέο μπλοκ στο οποίο μπαίνει η Chevron μπορεί να έχει και πετρελαϊκή δομή, οι ειδικοί δεν το αποκλείουν καθόλου. «Εξαρτάται από το στρωματογραφικό επίπεδο και τον στόχο. Οι πιθανότητες για φυσικό αέριο αυξάνονται όσο πηγαίνουμε προς το Νότο», αναφέρουν χαρακτηριστικά, υπονοώντας τα νότια της Πελοποννήσου και φυσικά την Κρήτη.

Πότε θα δούμε γεώτρηση

Ένα άλλο ερώτημα αφορά το πότε θα δούμε γεώτρηση. Αν το νέο σχήμα εγκριθεί άμεσα, τότε, συνυπολογίζοντας και τους 18 μήνες της παράτασης που έχει αιτηθεί η κοινοπραξία, οδηγούμαστε κάπου στον Δεκέμβριο του 2027 για τη λήψη της απόφασης για την πρώτη γεώτρηση, εκτιμώμενου κόστους 100 εκατ. δολαρίων. Η υλοποίησή της τοποθετείται κάπου στο 2ο τρίμηνο του 2028.

Την καλύτερη απάντηση στο ερώτημα πότε θα δούμε τις πρώτες γεωτρήσεις σε ελληνικές θάλασσες δίνει το outlook του εθνικού προγράμματος για την επόμενη 10ετία (Exploration Prοgram: 10 Year Outlook) της ίδιας της ΕΔΕΥΕΠ, που με βάση και τις χθεσινές εξελίξεις, προκύπτει ότι:

• Στο «μπλοκ 2» στο ΒΔ Ιόνιο (Energean, ExxonMobil, Helleniq Energy), η πρώτη γεώτρηση αναμένεται τον Φεβρουάριο του 2027. Θα είναι μια πρώτη απάντηση εδώ και δεκαετίες για το τι κρύβουν οι ελληνικές θάλασσες.
• Στο «μπλοκ Ιονίου» (Helleniq Energy), το 1ο τρίμηνο 2028. Σημειωτέον ότι μαζί με το Κατάκολο είναι τα μόνα όπου ο παραχωρησιούχος εξακολουθεί να έχει το 100%.
• Στο «μπλοκ 10» του Κυπαρισσιακού Κόλπου (Chevron, Helleniq Energy), το 2ο τρίμηνο 2028.
• Στα «ΝΔ της Κρήτης» (ExxonMobil, Helleniq Energy) το 3ο τρίμηνο 2028.
• Στο «Α2» (Chevron- Helleniq Energy) το 2ο-3ο τρίμηνο 2031.
• Στο «Νότια Πελοπόννησος» (Chevron-Helleniq Energy) το 4ο τρίμηνο 2031.
• Στο «Νότια Κρήτη 1» (Chevron-Helleniq Energy) το 2ο-3ο τρίμηνο 2032.
• Στο «Νότια Κρήτη 2» (Chevron-Helleniq Energy) το 4ο τρίμηνο 2032.

Τα παραπάνω φυσικά δεν αφορούν παρά προβλέψεις, όπως υποδηλώνει και ο όρος «outlook». Το στοίχημα θα κριθεί στο πεδίο, από τα ευρήματα των ερευνών, τον τύπο των υδρογονανθράκων, τα χαρακτηριστικά της λεκάνης, τα βάθη και την απόσταση από τη στεριά.

Eφόσον οι παραπάνω γεωτρήσεις οδηγήσουν σε αξιοποιήσιμα κοιτάσματα, τότε κάπου μεταξύ 2032-2035, θα δούμε και την πρώτη παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ελλάδα, όπως είχε εκτιμήσει προ μηνών ο επικεφαλής της ΕΔΕΥΕΠ Αρης Στεφάτος.

Ταυτόχρονα δεν πρέπει να ξεχνάμε και ότι η επίσης πρόσφατη απόφαση της κοινοπραξίας ExxonMobil - Helleniq Energy να επιστρέψει στο Δημόσιο το θαλάσσιο οικόπεδο «Δυτικά της Κρήτης» δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα νέο γύρο παραχωρήσεων στις ελληνικές θάλασσες. 

Και αυτό καθώς η απόφαση του σχήματος θα πρέπει να «διαβαστεί» συνδυαστικά με την αναφορά του ΥΠΕΝ ότι «η ΕΔΕΥΕΠ θα αξιολογήσει τις δυνατότητες να εκτελεστούν τρισδιάστατες σεισμικές έρευνες που θα επιτρέψουν στους ενδιαφερόμενους επενδυτές να συνεχίσουν την εξερεύνηση δυτικά της Κρήτης».

Το ενδεχόμενο χάραξης νέων οικοπέδων στο τόξο από το Β. Ιόνιο μέχρι και τα νότια της Πελοποννήσου είναι υπαρκτό και υπάρχουν διάφορες περιοχές που είτε έχουν αραιά δισδιάστατα σεισμικά (2D) και πρέπει να πυκνώσουν είτε πρέπει να γίνουν νέα 3D.