Καινοτόμα φάρμακα: Πότε θα φτάσουν στα χέρια των ασθενών στην Ελλάδα-Τι ισχύει στην υπόλοιπη Ευρώπη

Οι δυσκολίες πρόσβασης των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες, αναδεικνύονται για ακόμη μια φορά από δύο μελέτες που παρουσιάστηκαν σε χθεσινή Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ). Τα νέα φάρμακα που εγκρίνονται στην Ευρώπη έρχονται στη χώρα μας με καθυστέρηση σχεδόν δύο ετών, τη στιγμή που περίπου το 50% των καινούργιων και καινοτόμων σκευασμάτων δεν θα καταφθάσουν στην Ελλάδα, όπως προκύπτει από τις προθέσεις των φαρμακευτικών εταιρειών που τα παράγουν.

Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με τη μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator της EFPIA (Ευρωπαϊκή Ένωση Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων) για το 2024, μόλις 75 στα 173 νέα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) το διάστημα 2020-2023, ήρθαν στην Ελλάδα, έναντι 79 στα 167 το διάστημα 2019-2022.

Από τα 173 νέα φάρμακα μόνο το 25% είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς, το 18% είναι διαθέσιμα με περιορισμούς, μέσω Συστήματος Ηλεκτρονικής Προέγκρισης (ΣΗΠ) και ΙΦΕΤ (Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας), το 2% είναι διαθέσιμα μόνο ιδιωτικά, ενώ το 55% δεν είναι καθόλου διαθέσιμα.

Αναφορικά με το χρόνο που απαιτείται για την διαθεσιμότητα των 75 φαρμάκων, αυτός ανέρχεται σε 654 ημέρες κατά μέσο όρο από την ευρωπαϊκή έγκριση τους μέχρι να αποζημιωθούν στην χώρα μας. Ο χρόνος αυτός υπολείπεται κατά 2,5 μήνες συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (578 ημέρες) και έχει επιδεινωθεί κατά 67 ημέρες (πάνω από δύο μήνες) έναντι της προηγούμενης περιόδου (2019-2022), που ήταν 587 ημέρες.

Το ποσοστό διαθεσιμότητας των ογκολογικών προϊόντων έχει την μεγαλύτερη επιδείνωση σε σχέση με τις υπόλοιπες κατηγορίες σκευασμάτων, καθώς μειώθηκε σε 59% από 71% το 2023, ενώ παράλληλα αυξήθηκε ο χρόνος που απαιτείται για την διαθεσιμότητα σε 657 ημέρες από 568 το 2023. Ομοίως, για τα ορφανά φάρμακα το ποσοστό διαθεσιμότητας μειώθηκε σε 36% από 41% το 2023 και ο χρόνος που απαιτείται για τη διαθεσιμότητα αυτή αυξήθηκε σε 704 ημέρες από 530 ημέρες το 2023.

Από τη Συνέντευξη Τύπου του ΣΦΕΕ

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν χθες από το ΔΣ του ΣΦΕΕ, οι κύριες αιτίες μη διαθεσιμότητας και καθυστέρησης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες για τη χώρα μας αφορούν καταρχάς στο ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών, αλλά και στον κανόνα 5/11, δηλαδή στον κανόνα που προαπαιτεί για την υποβολή αποζημίωσης στη χώρα μας το εκάστοτε φάρμακο να αποζημιώνεται σε 5 από 11 συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες.

1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα διαθέσιμα στους Έλληνες ασθενείς

Στο μεταξύ, από μελέτη που πραγματοποίησε η IQVIA για λογαριασμό του ΣΦΕΕ για τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα στο διάστημα 2021 – 2024, προέκυψαν τα εξής ευρήματα:

• Από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση ΕΜΑ το διάστημα 2021-2024, μόνο 36 (20%) είναι σήμερα (31/03/2025) διαθέσιμα στην ελληνική αγορά (εύρημα παρόμοιο με πέρυσι), δηλαδή μόνο το 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς.

• Το επιχειρηματικό κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές (clawback) έχει σαν συνέπεια τα μισά (49%) από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα να μην καταστούν κατά πάσα πιθανότητα διαθέσιμα για τους Έλληνες ασθενείς στο άμεσο μέλλον.