Μόνο 1 στα 5 νέα καινοτόμα φάρμακα έρχονται στην Ελλάδα

Όλοι συμφωνούν: Η πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες είναι όλο και πιο δύσκολη, καθώς η «οδός» του ΙΦΕΤ δεν μπορεί να εξυπηρετήσει παρά μόνο μερικούς…

Την ίδια ώρα, οι βιοδείκτες, το σπουδαίο «εργαλείο» που καθορίζει αν μία θεραπεία είναι κατάλληλη για ένα συγκεκριμένο ασθενή, νομοθετήθηκαν μεν αλλά δύο χρόνια τώρα, δεν αποζημιώνονται!

«Γιατί» ρωτήσαμε παράγοντες της αγοράς. Και η απάντηση ήταν καθηλωτική: Διότι ο ΕΟΠΥΥ δεν έχει ορίσει ακόμα την Επιτροπή που θα καλέσει τους αρμόδιους των διαγνωστικών εργαστηρίων και θα συνάψει μαζί τους τη σχετική σύμβαση.

Αυτή τη στιγμή λοιπόν, όποιος ασθενής με καρκίνο πρέπει να κάνει βιοδείκτη, το κάνει ιδιωτικά πληρώνοντας από την τσέπη του!

Το πρόβλημα με τα νέα καινοτόμα φάρμακα

Από το 2022 και μετά, η Φαρμακοβιομηχανία καλύπτει περισσότερο από το 53% της συνολικής φαρμακευτικής δαπάνης (εξαιρουμένης της συμμετοχής των ασθενών). Την ίδια ώρα, η δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση φαίνεται ότι θα εξακολουθεί να αυξάνεται με πιο αργό ρυθμό από εκείνον της συνολικής δαπάνης και αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιστροφών εάν δεν ληφθούν επιπρόσθετα μέτρα.

Η συνεχής αύξηση των επιστροφών και των υποχρεωτικών μηχανισμών επιβάρυνσης της βιομηχανίας απειλεί τη βιωσιμότητα του συστήματος και την πρόσβαση των ασθενών στις βέλτιστες καινοτόμες θεραπείες. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες μελέτες της IQVIA, μόνο ένα στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα καταφέρνει τελικά να φτάσει στην Ελλάδα. Από τα 173 φάρμακα που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων την περίοδο 2020–2023, μόλις 45 διατέθηκαν στη χώρα.

Όπως επισημαίνουν παράγοντες της φαρμακευτικής αγοράς, οι ανισότητες μεταξύ των μεγάλων αγορών είναι ήδη έντονες. Στην Ευρώπη, οι ογκολογικοί ασθενείς αναμένουν κατά μέσο όρο περίπου δύο χρόνια περισσότερο για πρόσβαση σε νέα φάρμακα σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα τελευταία πέντε χρόνια, το 40% των φαρμάκων που κυκλοφόρησαν στις ΗΠΑ δεν διατέθηκαν ποτέ σε ευρωπαϊκές χώρες.

Η αναστροφή αυτής της τάσης είναι εφικτή, εφόσον όμως η υγεία αντιμετωπιστεί ως στρατηγική επένδυση, ικανή να απελευθερώσει το πλήρες οικονομικό και κοινωνικό δυναμικό της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης. Η επένδυση στην υγεία και την καινοτομία αποτελεί επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, στην ευημερία, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή. Χρειάζεται να κινηθούμε σε τρεις βασικές κατευθύνσεις, ώστε να προσφέρουμε άμεση ανακούφιση στο σύστημα, ενώ ταυτόχρονα να το μετασχηματίσουμε σε βάθος χρόνου και να αυξήσουμε τους βαθμούς προβλεψιμότητας άρα και τη βιωσιμότητά του.

Οι λύσεις που προτείνονται

Η πρώτη διάσταση αφορά τον μετασχηματισμό του συστήματος υγείας και περιλαμβάνει ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος δεδομένων, δημιουργία εθνικού συμβουλίου φαρμακευτικής πολιτικής, ουσιαστική μεταρρύθμιση του HTA, προώθηση διαπραγματεύσεων βασισμένων στην αξία και επανεξέταση του πλαισίου αποζημίωσης.

Η δεύτερη διάσταση αφορά τη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού και περιλαμβάνει αξιοποίηση της δυναμικής των δεδομένων, διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης, και ολιστική διαχείριση της ζήτησης. Και τέλος, χρειάζεται να διευρύνουμε την προοπτική με την οποία προσεγγίζουμε την υγεία με ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας και με ισχυρότερη έμφαση στην πρόληψη.