ΝΑΤΟ: «Ιστορική ανορθογραφία το casus belli» λέει ο Μητσοτάκης -«Κανείς δε ξέρει τι είναι» το σχόλιο του Ερντογάν

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με τις εξελίξεις γύρω από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή να κυριαρχούν στις συζητήσεις.

Οι σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας βρέθηκαν για ακόμη μια φορά στο επίκεντρο της Συνόδου, κυρίως λόγω των εξοπλιστικών προγραμμάτων, των γνωστών διαφορών στο Αιγαίο αλλά και στις βλέψεις απόκτησης αμερικανικών F-35 από την Τουρκία.

Στην κοινή τους διακήρυξη, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ επαναβεβαίωσαν την προσήλωσή τους στη συλλογική άμυνα και στο Άρθρο 5, τονίζοντας ότι η ασφάλεια της ευρωατλαντικής περιοχής παραμένει προτεραιότητα απέναντι στη ρωσική απειλή και την τρομοκρατία.

Παράλληλα, συμφώνησαν στην περαιτέρω ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων του ΝΑΤΟ μέσω αυξημένων επενδύσεων, μεγαλύτερης παραγωγής αμυντικού εξοπλισμού και αξιοποίησης νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοάμυνα, ενώ επανέλαβαν τη μακροπρόθεσμη δέσμευσή τους για τη συνέχιση της στρατιωτικής και οικονομικής στήριξης προς την Ουκρανία.

Το ελληνοτουρκικό μπρα-ντε-φερ

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι δεν έχει σχολιάσει ποτέ τις αμυντικές αγορές της Ελλάδας και ζήτησε από την Αθήνα να ακολουθήσει την ίδια στάση απέναντι στις τουρκικές εξοπλιστικές κινήσεις. Παράλληλα, εξέφρασε αισιοδοξία ότι η χώρα του μπορεί να επανέλθει στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35 αν και μέχρι στιγμής ο πρόεδρος των ΗΠΑ δεν έχει δώσει σαφή απάντηση για το θέμα.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε ότι η Ελλάδα δεν παρεμβαίνει στις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών για τις πωλήσεις οπλικών συστημάτων επισημαίνοντας όμως ότι υπάρχουν ακόμη εμπόδια για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η Ελλάδα προχωρά κανονικά στην ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας με τα Rafale, τα F-16 Viper και τα μελλοντικά F-35.

Τονίζεται δε ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε επίσης και το θέμα του casus belli, χαρακτηρίζοντάς το ως μια απειλή που δεν ταιριάζει στις σχέσεις δύο συμμάχων στο ΝΑΤΟ.

«Η Ελλάδα είναι πρωταγωνίστρια σε αυτή την προσπάθεια του ΝΑΤΟ, που αναγνωρίζεται και από τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ και από τις ΗΠΑ».

«Δεν είναι η πρώτη φορά που έχω αναφερθεί στο casus belli. Είναι μια ιστορική ανορθογραφία, η οποία δεν συνάδει ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με το καλό κλίμα που θέλουμε να χτίσουμε ως δύο γειτονικές χώρες. Πρόκειται για μια απειλή πολέμου που υφίσταται από το 1995. Πολλοί συνάδελφοί μου στην Ευρώπη αντιλαμβάνονται ότι μια τέτοια απειλή δεν ταιριάζει στο κλίμα που πρέπει να επικρατεί εντός της Συμμαχίας. Έχει έρθει η ώρα πια να την αφήσουμε πίσω».

Σε απάντησή του, ο Τούρκος πρόεδρος όταν ρωτήθηκε για το ζήτημα έδωσε μια απάντηση που προκάλεσε αίσθηση.

«Η συντριπτική πλειονότητα του λαού μου δεν γνωρίζει καν τι είναι. Γι’ αυτό δεν νομίζω ότι πρέπει να απασχολούμε τον λαό μας με αυτά τα θέματα. Και ήδη λέμε στους Έλληνες φίλους μας: ας μην επιβαρύνουμε ούτε τους Έλληνες πολίτες ούτε τους δικούς μας πολίτες με αυτό»

Η στάση του Ρούτε απέναντι στις ελληνοτουρκικές διαφορές

Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, απέφυγε να πάρει θέση στις διαφωνίες Ελλάδας και Τουρκίας.

Όταν ρωτήθηκε για το casus belli αλλά και για το ζήτημα των ρωσικών S-400 που διαθέτει η Τουρκία, δήλωσε ότι ο ρόλος του είναι να διατηρεί την ενότητα της Συμμαχίας και όχι να παρεμβαίνει στις διμερείς διαφορές των κρατών-μελών.

Το ίδιο ουδέτερη ήταν και η στάση του απέναντι στο ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, σημειώνοντας ότι πρόκειται για θέμα που αφορά κυρίως τις σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας.

Ουκρανία: Νέα στήριξη από τους συμμάχους

Η Ουκρανία αποτέλεσε ένα από τα βασικά θέματα της φετινής Συνόδου με τα κράτη-μέλη να ξεκαθαρίζουν τη στήριξή τους προς το Κίεβο. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση των διεργασιών, με κοινή διακήρυξή τους ανακοίνωσαν τη συνέχιση της στρατιωτικής βοήθειας με νέα κονδύλια για την ενίσχυση της ουκρανικής άμυνας.

Το ΝΑΤΟ θα δεσμεύσει 70 δισ. ευρώ για στρατιωτική βοήθεια, εξοπλισμό και εκπαίδευση το 2026, με πρόθεση διατήρησης αντίστοιχης στήριξης και το 2027.

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν τρόπους ώστε η Ουκρανία να αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα παραγωγής συστημάτων Patriot, προκειμένου να ενισχύσει την αεράμυνά της απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις.

Προβληματισμός για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή

Το Ιράν αλλά και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή απασχόλησαν επίσης τη Σύνοδο με τον Μαρκ Ρούτε να διαμηνύει ότι το ΝΑΤΟ δεν εμπλέκεται άμεσα στις επιχειρήσεις, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να εξεταστεί κάποιος ρόλος της Συμμαχίας στο μέλλον, εφόσον αυτό κριθεί απαραίτητο.

Παράλληλα, οι σύμμαχοι εμφανίστηκαν επιφυλακτικοί απέναντι σε μια πιθανή περαιτέρω στρατιωτική εμπλοκή εκτός της περιοχής ευθύνης του ΝΑΤΟ.

Επιπλέον, οι σύμμαχοι τόνισαν ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ζήτησαν τον σεβασμό της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ και ευχαρίστησαν την Τουρκία για τη φιλοξενία της Συνόδου

Αύξηση των αμυντικών δαπανών άνω των 50 δισ. δολαρίων

Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της Συνόδου ήταν η συμφωνία για περαιτέρω αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών.

Οι ευρωπαϊκές χώρες αναγνώρισαν ότι θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού βάρους για την άμυνά τους, ανταποκρινόμενες στις διαχρονικές πιέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που διαθέτουν υψηλό ποσοστό του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, ενώ ο Μαρκ Ρούτε υπογράμμισε ότι οι αυξημένες επενδύσεις στην άμυνα θα ενισχύσουν συνολικά την αποτρεπτική ισχύ της Συμμαχίας.

Παράλληλα, το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε νέες επενδύσεις σε στρατιωτικές υποδομές και στην ενίσχυση της εφοδιαστικής αλυσίδας, με στόχο την καλύτερη προετοιμασία της Συμμαχίας απέναντι στις σύγχρονες απειλές.

Η Σύνοδος κατέγραψε σημαντικές δεσμεύσεις με νέες προμήθειες άνω των 50 δισ. δολαρίων και ενίσχυση της συνεργασίας της αμυντικής βιομηχανίας.

Οι σύμμαχοι δεσμεύτηκαν επίσης να επενδύσουν σε προηγμένες τεχνολογίες, όπως μη επανδρωμένα συστήματα, ολοκληρωμένη αεράμυνα, κυβερνοάμυνα, διαστημικές δυνατότητες, τεχνητή νοημοσύνη και ένα κοινό διατλαντικό cloud μάχης.