Χριστοδουλίδης: Στόχος να πουλήσουμε πρώτη φορά φυσικό αέριο μέσω Αιγύπτου έως το 2028

Σαφές χρονοδιάγραμμα για την πρώτη εμπορική διάθεση κυπριακού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά έδωσε ο Κύπριος Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, δηλώνοντας ότι στόχος είναι μέσα στο 2027 ή το 2028 να πραγματοποιηθεί η πρώτη πώληση μέσω Αιγύπτου.

Ο κ. Χριστοδουλίδης, ανέφερε ότι η επίσκεψή του αύριο στο Κάιρο αφορά αποκλειστικά ενεργειακά ζητήματα και προανήγγειλε ότι θα υπάρξει και σχετική υπογραφή. Συνέδεσε ευθέως την αποστολή αυτή με την προσπάθεια να αρχίσει επιτέλους η αξιοποίηση των κυπριακών κοιτασμάτων, υπενθυμίζοντας ότι η πρώτη ανακάλυψη στην αποκλειστική οικονομική ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας έγινε το 2011 και ότι, δεκαπέντε χρόνια μετά, δεν έχει υπάρξει ακόμη καμία εμπορική αξιοποίηση.

Το κλειδί λέγεται Αίγυπτος

Η επιλογή της Αιγύπτου ως διαδρόμου για το κυπριακό αέριο δεν είναι συγκυριακή. Από τον Φεβρουάριο του 2025 Κύπρος και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνίες που επιτρέπουν τη μεταφορά φυσικού αερίου από κυπριακά κοιτάσματα σε αιγυπτιακές εγκαταστάσεις για επεξεργασία, υγροποίηση και επανεξαγωγή προς την Ευρώπη. Για το κοίτασμα Κρόνος στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ, το πλαίσιο που συμφωνήθηκε προβλέπει αξιοποίηση της υφιστάμενης αιγυπτιακής υποδομής, με επεξεργασία στις εγκαταστάσεις του Zohr και υγροποίηση στο Damietta LNG.

Εκεί ακριβώς στηρίζεται και η αισιοδοξία της κυπριακής πλευράς. Η χρήση έτοιμων υποδομών στην Αίγυπτο μειώνει κόστος, χρόνο και τεχνική πολυπλοκότητα, σε σύγκριση με ένα σενάριο πλήρους ανάπτυξης τερματικού στην Κύπρο.

Το «Κρόνος» στην πρώτη γραμμή

Το επικρατέστερο πεδίο για να ανοίξει ο δρόμος των εξαγωγών είναι το κοίτασμα "Κρόνος", το οποίο ανακαλύφθηκε από την ιταλικήγαλλική κοινοπραξία Eni - TotalEnergies. Σύμφωνα με Λευκωσία αλλά και με πρόσφατες διεθνείς αναφορές, το "Κρόνος" βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδιασμού για πρώτη παραγωγή γύρω στο 2028. Η κυπριακή κυβέρνηση στοχεύει να αρχίσει εξαγωγές φυσικού αερίου το 2028, με το συγκεκριμένο κοίτασμα να αποτελεί τον βασικό άξονα του σχεδίου.

Η ίδια εικόνα είχε δοθεί και νωρίτερα, τον Απρίλιο του 2025, όταν ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies είχε πει ότι η τελική επενδυτική απόφαση για το έργο θα μπορούσε να ληφθεί μέσα στο 2026, με παραδόσεις αερίου το 2028 ή 2029.

Από τις εξαγγελίες στην αξιοπιστία

Για τη Λευκωσία, το ενεργειακό δεν είναι πλέον μόνο θέμα οικονομίας. Είναι και ζήτημα πολιτικής αξιοπιστίας. Εδώ και πάνω από μία δεκαετία, κάθε νέα γεώτρηση, κάθε ανακάλυψη και κάθε τριμερής συνάντηση συνοδευόταν από μεγάλες προσδοκίες, αλλά η εμπορική αξιοποίηση παρέμενε μακρινός στόχος. Η δήλωση Χριστοδουλίδη ότι βρισκόμαστε πλέον σε «καλό δρόμο μετά από πολλά χρόνια» αποτυπώνει ακριβώς αυτή την πίεση να αποδειχθεί πως το κυπριακό αέριο δεν θα μείνει άλλη μία ιστορία εθνικής αναμονής.

Ταυτόχρονα, το timing έχει και ευρωπαϊκή διάσταση. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί εναλλακτικές πηγές και διαδρομές εφοδιασμού. Η κυπριακή πλευρά επιχειρεί να παρουσιάσει την Ανατολική Μεσόγειο ως συμπληρωματικό πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη, και η συνεργασία με την Αίγυπτο ενισχύει ακριβώς αυτό το αφήγημα.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι αν θα κλειδώσουν εγκαίρως οι εμπορικοί όροι, οι τεχνικές αποφάσεις και οι επενδύσεις ώστε ο στόχος του 2027 με 2028 να μη μετατραπεί σε ακόμη μία ημερομηνία που θα μετακινηθεί στο μέλλον.