Εξαγορές νοσοκομείων από ασφαλιστικές

Στην αντεπίθεση περνούν οι ασφαλιστικές εταιρείες στο θέμα της υγείας, καθετοποιώντας την παρουσία τους στον κλάδο μέσω εξαγορών νοσοκομείων με στόχο να εξορθολογίσουν το κόστος των παρεχόμενων υπηρεσιών και να ελέγξουν τις αυξήσεις στα ασφάλιστρα. Η επέκταση στον τομέα των παρόχων υγείας με την εξαγορά νοσηλευτικών μονάδων στοχεύει στο να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της υψηλής εξάρτησης από συγκεκριμένους παρόχους νοσηλευτικών υπηρεσιών που έχει οδηγήσει κατά καιρούς τις σχέσεις ασφαλιστικών και νοσοκομείων στα άκρα, με την πλευρά των ασφαλιστικών να κατηγορεί τον κλάδο των νοσοκομείων για ολιγοπωλιακή διάρθρωση της αγοράς και υπερτιμολόγηση των νοσηλευτικών υπηρεσιών. Πρόκειται για μια σολομώντεια λύση μπροστά στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί στις σχέσεις τους με τα ιδιωτικά νοσοκομεία και την αδυναμία του κράτους να παρέμβει, καθιερώνοντας την υιοθέτηση ιατρικών πρωτοκόλλων (DRDS) που θα εξασφάλιζαν μια πιο αντιπροσωπευτική αποτύπωση του κόστους υγείας και στη χώρα μας.

Στις πρωτοβουλίες καθετοποίησης της αγοράς εντάσσεται η πρόσφατη κίνηση της Generali Hellas να εξαγοράσει από το επενδυτικό κεφάλαιο Akkadia Holdings την Ευρωκλινική, ένα από τα πλέον σύγχρονα διαγνωστικά, χειρουργικά και θεραπευτικά κέντρα της χώρας. Η κίνηση σηματοδοτεί την απόφαση της Generali να επενδύσει στον κλάδο υγείας, που αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της ασφαλιστικής δραστηριότητας και όπως σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Generali Hellas Πάνος Δημητρίου, πρόκειται για «μια καίρια στρατηγική κίνηση που ενισχύει το πολυεπίπεδο οικοσύστημα υπηρεσιών που αναπτύσσει η εταιρεία και επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να ηγηθεί του μετασχηματισμού του ασφαλιστικού τοπίου». Οπως διευκρινίζει ο κ. Δημητρίου, «η Generali θα συνεχίσει να συνεργάζεται με όλα τα μεγάλα νοσοκομεία, καθώς στόχος είναι να προσφέρει λύσεις στους πελάτες της, επιδιώκοντας παράλληλα τον καλύτερο έλεγχο του κόστους».

Στην ίδια λογική εντάσσεται και ο μετασχηματισμός του ομίλου Ημιθέα (ιδιοκτήτη του «Ερρίκος Ντυνάν»), υπό τη διαχείριση της Strix Holdings που ανήκει στην Τράπεζα Πειραιώς. Η Ημιθέα εξαγόρασε το δίκτυο κλινών της Euromedica στο πλαίσιο δεσμευτικής συμφωνίας που υπέγραψε με τη Farallon. Το σχέδιο που περιλαμβάνει την εξαγορά από το «Ερρίκος Ντυνάν» πέντε γενικών κλινικών και μαιευτικών κλινικών σε Θεσσαλονίκη, Ρόδο και Κοζάνη, ενός κέντρου αποκατάστασης στη Θεσσαλονίκη καθώς και εταιρειών προμηθειών, πληροφορικής και ακινήτων, στοχεύει στο να καταστήσει τον όμιλο σημείο αναφοράς διαθέτοντας πάνω από 1.400 κλίνες δευτεροβάθμιας φροντίδας και αποκτά ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο της συμφωνίας που έχει υπογράψει η Τράπεζα Πειραιώς για την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, που διαθέτει σημαντική παρουσία στον τομέα της ασφάλισης υγείας. Με τον τρόπο αυτό η Τράπεζα Πειραιώς και μελλοντικός ιδιοκτήτης Εθνικής Ασφαλιστικής καθίσταται πάροχος και αποδέκτης υπηρεσιών υγείας, επιτυγχάνοντας την καθετοποίηση των υπηρεσιών και τον εξορθολογισμό του κόστους νοσηλείας που επιβαρύνει την ασφαλιστική δραστηριότητα.

Βασικός πόλος στην προσπάθεια μετασχηματισμού του κλάδου αποτελεί ο όμιλος της Interamerican που διαθέτει μετοχική σχέση με την Αθηναϊκή Γενική Κλινική και σε συνδυασμό με τα πολυϊατρεία Medifirst, έχει αναπτύξει την πρωτοβάθμια υγεία με στόχο τον καλύτερο έλεγχο των περιστατικών νοσηλείας. Με τον τρόπο αυτό ο ασφαλιστικός κλάδος επιχειρεί να απαντήσει στη θέση που διατυπώνει στη μελέτη που δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ότι δηλαδή «οι ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν ως παθητικοί μεσάζοντες στις σχέσεις τους με τα νοσοκομεία που μετακυλίουν τις χρεώσεις από την αύξηση του κόστους νοσηλείας στους ασφαλισμένους τους». Την άποψη αυτή έχουν υποστηρίξει άλλωστε και οι ίδιες οι εταιρείες, θέλοντας να υπεραμυνθούν του ρόλου τους ως αδύναμου κρίκου στην αλυσίδα των παρόχων υγείας, σημειώνοντας ότι δεν είναι αυτές που δημιουργούν το κόστος, αλλά αυτές που το πληρώνουν. Σύμφωνα με την Επιτροπή, την τάση αυτή ενίσχυσε η καθιέρωση του δείκτη υγείας από το ΙΟΒΕ, καθώς οι εταιρείες στριμώχθηκαν ουσιαστικά στις μέγιστες τιμές που καθόρισε ο δείκτης και με τον τρόπο αυτό απέφυγαν να διαπραγματευτούν τις τιμές με τα νοσοκομεία, μετακυλίοντας το κόστος στους ασφαλισμένους.

Η έρευνα της Επιτροπής ανέδειξε το θέμα της αδιαφάνειας στις χρεώσεις υπηρεσιών υγείας και ασφάλισης υγείας, εκφράζοντας μάλιστα επιφυλάξεις για το κατά πόσον η πρόσφατη ρύθμιση του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία επιβάλλει στους παρόχους υγείας την υποχρέωση να αναρτούν τιμοκαταλόγους με όλες τις παρεχόμενες υπηρεσίες, θα συμβάλει στον έλεγχο του κόστους. Η ρύθμιση, προειδοποιεί η Επιτροπή, ενδέχεται να καταστεί αναποτελεσματική «εάν δεν συνοδευτεί με την εποπτεία των παρόχων όχι μόνο αναφορικά με την τυπική συμμόρφωσή τους, αλλά και με τεχνικές λεπτομέρειες υλοποίησης που θα διασφαλίσουν την ομοιογένεια, διαχειρισιμότητα και συγκρισιμότητα της αναρτώμενης πληροφορίας».

Στην έρευνά της η Επιτροπή διαπιστώνει μέτριο βαθμό συγκέντρωσης τόσο στον κλάδο των νοσοκομείων όσο και των ασφαλιστικών. Αν και δεν υπεισέρχεται στο κρίσιμο θέμα της συγκέντρωσης των περιστατικών νοσηλείας και των ιδιωτικών μονάδων στην περιοχή της Αττικής, όπου επικεντρώνουν τη δραστηριότητά τους μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι, αναγνωρίζει στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό των παρόχων. Οπως παρατηρεί, παρά την αύξηση της ζήτησης για υπηρεσίες υγείας, ο συνολικός αριθμός θεραπευτικών μονάδων και κλινών έχει παραμείνει ουσιαστικά σταθερός τα τελευταία οκτώ χρόνια, ενώ αξιοσημείωτο, όπως σημειώνει, είναι το γεγονός ότι «ο αριθμός των ιδιωτικών κλινικών μειώνεται ελαφρώς».

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι το νομοθετικό πλαίσιο και δη οι προϋποθέσεις αύξησης των κλινών μπορούν να δυσκολέψουν ή να εμποδίσουν μια κλινική από το να προβεί σε αύξηση των κλινών. Αυτό γιατί οι ρυθμιστικές ασυμμετρίες από την παράλληλη εφαρμογή τριών διαφορετικών καθεστώτων αδειοδότησης, λειτουργίας και επέκτασης των κλινών των ιδιωτικών κλινικών προκαλεί στρεβλώσεις, καθώς τίθενται διαφορετικές προδιαγραφές ως προς το προσωπικό, τον εξοπλισμό, τους χώρους και τον ελάχιστο αριθμό κλινών, με αποτέλεσμα τη διατήρηση κλινικών τριών ταχυτήτων. Ενδεικτικά, σε δείγμα 25 μονάδων υγείας μόνο εννέα έχουν προβεί σε αύξηση του αριθμού των κλινών τους. Από τη μια πλευρά, η διατήρηση του ρυθμιστικού πλαισίου επέτρεψε στις παλαιότερες κλινικές να διατηρήσουν το status quo με χαμηλότερες απαιτήσεις και κόστος λειτουργίας έναντι των καινούργιων υποδομών, ωστόσο καθίσταται δυσκολότερη η δυνατότητα επιχειρηματικής ανάπτυξης μέσω αναβάθμισης των κτιριακών υποδομών και αύξησης της χωρητικότητάς τους. Από την άλλη πλευρά, οι ιδιωτικές κλινικές που υπάγονται στις νεότερες διατάξεις λειτουργούν με περισσότερες απαιτήσεις και αυξημένο συγκριτικά κόστος και τίθενται σε μειονεκτική θέση ως προς το θέμα αυτό έναντι των παλαιοτέρων κλινικών. Ως εκ τούτου, καταλήγει η Επιτροπή, «κρίνεται σκόπιμος ο περαιτέρω εξορθολογισμός του ρυθμιστικού πλαισίου για τη λειτουργία των ιδιωτικών κλινικών προκειμένου να καταστεί ευχερέστερη η αύξηση της δυναμικότητάς τους για να ανταποκριθούν στην αυξανόμενη ζήτηση σε ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας».

Επιφυλάξεις ωστόσο διαπιστώνει και ως προς την καθετοποίηση των ασφαλιστικών εταιρειών, η οποία μπορεί να έχει, όπως σημειώνει, ως αποτέλεσμα την «καθοδήγηση» του ασθενούς. Σύμφωνα με την Επιτροπή, το φαινόμενο της καθετοποίησης παρατηρήθηκε στην Ελλάδα με την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής από τον όμιλο HHG των κεφαλαίων CVC, και πιο πρόσφατα με την ανακοίνωση της εξαγοράς της Ευρωκλινικής από την Generali.

Ερευνα που δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα η Επιτροπή Ανταγωνισμού ανέδειξε το θέμα της αδιαφάνειας στις χρεώσεις υπηρεσιών και ασφάλισης υγείας. Ο αριθμός θεραπευτικών μονάδων και κλινών έχει παραμείνει ουσιαστικά σταθερός τα τελευταία οκτώ χρόνια, ενώ ο αριθμός των ιδιωτικών κλινικών μειώνεται ελαφρώς.