Ηλεκτρονικές αποδείξεις: Τι να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι για τις δαπάνες προκειμένου να μην πληρώσουν έξτρα φόρο

Έξτρα φόρο 22% επί του ποσού που υπολείπεται θα κληθούν να πληρώσουν το 2026 οι φορολογούμενοι που δε θα εξασφαλίσουν ηλεκτρονικές αποδείξεις για το 30% του ατομικού τους εισοδήματος που θα δαπανήσουν φέτος για αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.

Χιλιάδες φορολογούμενοι όλων των κατηγοριών, χάνουν κάθε χρόνο την έκπτωση φόρου με αποδείξεις για καταναλωτικά αγαθά και παροχή υπηρεσιών, με συνέπεια να λαμβάνουν χρεωστικά εκκαθαριστικά σημειώματα με αυξημένο φόρο εισοδήματος, επειδή δεν πλήρωσαν με ηλεκτρονικά μέσα δαπάνες που αντιστοιχούν στο 30% του εισοδήματός τους.

Μόνο για το 2023, το συνολικό ποσό επιπλέον φόρου που κλήθηκαν να καταβάλουν οι φορολογούμενοι που δεν «έχτισαν» το αφορολόγητο των δαπανών με αποδείξεις, έφθασε τα 56 εκατ. ευρώ.

Κάθε φορολογούμενος που είναι μισθωτός, συνταξιούχος, κατά κύριο επάγγελμα αγρότης ή αυτοαπασχολούμενος καθώς και κάθε φορολογούμενος με εισοδήματα από ενοίκια ακινήτων πρέπει να πραγματοποιήσει έως το τέλος του 2025 δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών συνολικού ύψους ίσου με ποσοστό 30% του ετησίου ατομικού πραγματικού εισοδήματός του.

Οι δαπάνες αυτές για να αναγνωριστούν θα πρέπει να εξοφληθούν με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή με άλλα ηλεκτρονικά μέσα  πληρωμής (προπληρωμένες κάρτες, πληρωμές μέσω e-banking κ.λπ.) και να έχουν εκδοθεί γι’ αυτές και οι σχετικές αποδείξεις λιανικών συναλλαγών. Τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών προσυμπληρώνονται από την ΑΑΔΕ, αλλά οι φορολογούμενοι έχουν τη δυνατότητα διορθώσεων, εφόσον φυσικά έχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά αγορών. Το ανώτατο όριο του ποσού των δαπανών που πρέπει να έχουν εξοφληθεί έως το τέλος του τρέχοντος έτους με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής ανέρχεται σε 20.000 ευρώ.

Για παράδειγμα ένας φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να έχει δαπανήσει 6.000 ευρώ με ηλεκτρονικό χρήμα. Αν η αξία των αποδείξεων είναι 5.000 ευρώ, το πέναλτι 22% θα υπολογιστεί επί της διαφοράς των αποδείξεων που δεν συγκεντρώθηκαν, δηλαδή 1.000 ευρώ × 22% = 220 ευρώ.

Διαφορετικά αντιμετωπίζονται όσοι φορολογούμενοι πραγματοποιούν δαπάνες για πληρωμές φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, για τοκοχρεωλυτικές δόσεις δανείων και για ενοίκια, οι οποίες υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετησίου πραγματικού εισοδήματος. Το ποσοστό που πρέπει να καλύψουν οι συγκεκριμένοι περιορίζεται στο 20% (από 30%).

Επίσης, για τους φορολογούμενους των οποίων έχουν κατασχεθεί λογαριασμοί το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται σε 5.000 ευρώ.

Το ποσό των δαπανών που πραγματοποιείται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής δηλώνεται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμφώνου συμβίωσης. Σε περίπτωση κοινής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος, όπου καλύπτεται το απαιτούμενο ποσό δαπανών από οποιονδήποτε εκ των δύο συζύγων ή μερών συμφώνου συμβίωσης, το τυχόν πλεονάζον ποσό δύναται κατά τον προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος να μεταφερθεί στον άλλον σύζυγο ή στο άλλο μέρος συμφώνου συμβίωσης για τυχόν κάλυψη του απαιτούμενου ποσού δαπανών.

Στις δαπάνες που λαμβάνονται υπόψη περιλαμβάνονται:

Αγορά τροφίμων, ποτών, ρούχων, παπουτσιών, κλινοσκεπασμάτων, χαρτικών ειδών, τσιγάρων, ειδών υγιεινής και καθαριότητας.

Αγορά ηλεκτρικών και ηλεκτρονικών συσκευών, επίπλων και άλλων διαρκών αγαθών οικιακής χρήσης.

Δαπάνες για παντός είδους υπηρεσίες επισκευών.

Πληρωμές λογαριασμών ΔΕΚΟ και κοινοχρήστων, δίδακτρα, ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις, νοσήλια και ασφάλιστρα.

Εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, οχημάτων, σκαφών, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων.

Οι φορολογούμενοι ηλικίας 70 ετών και άνω, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους που δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και όσοι εκτελούν τη στρατιωτική τους θητεία, απαλλάσσονται από το μέτρο και δεν χρειάζεται να ανησυχούν.