Οι Ελληνες θεωρούν τους εαυτούς τους φτωχούς

Φτωχοί αυτοχαρακτηρίζονται οι περισσότεροι Ελληνες και ιδίως οι άνω των 65 ετών, καθώς με βάση τα εισοδήματα, τα έξοδα, το χρέος και την περιουσία τους αναφέρουν μικρές ή μεγάλες οικονομικές δυσκολίες στην κάλυψη των αναγκών τους.

Στοιχεία της Eurostat για τις συνθήκες διαβίωσης στην Ευρώπη δείχνουν ότι δύο στους τρεις Ελληνες (66,8%) θεωρούσαν το 2024 τους εαυτούς τους φτωχούς, με το ποσοστό αυτό να εκτινάσσεται στο 71,4% των ηλικιωμένων. Μάλιστα, μολονότι στο σύνολο του ελληνικού πληθυσμού καταγράφεται μία μικρή αποκλιμάκωση από τα προηγούμενα χρόνια, η μερίδα των Ελλήνων άνω των 65 ετών που αυτοχαρακτηρίζονται φτωχοί ανεβαίνει, ακολουθώντας αντίστροφη πορεία.

Πάντως, πρόκειται για τα νούμερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση και μάλιστα με διαφορά από τη Βουλγαρία, η οποία ακολουθεί στη δεύτερη θέση με 37,4% στο σύνολο και 42,6% στους ηλικιωμένους. Σε κάθε περίπτωση, διαφέρει δραματικά από τον μέσο όρο των Ευρωπαίων που αυτοχαρακτηρίζονται ως φτωχοί στο 22,8% και στο 23,9% αντίστοιχα.

Οικονομικές δυσκολίες

Ο συνδυασμός των συνεχώς αυξανόμενων τιμών και της βραδείας αύξησης των αποδοχών -οι οποίες εξακολουθούν να κινούνται σε επίπεδα χαμηλότερα σε σύγκριση με τα χρόνια πριν την κρίση χρέους- φαίνεται πως επιβαρύνει τους Ελληνες περισσότερο από τους Ευρωπαίους, παρότι την τελευταία τριετία ο πληθωρισμός ροκάνισε τα εισοδήματα σε ολόκληρη την ήπειρο. Ειδικότερα, σχεδόν εννέα στους δέκα Ελληνες (86,2%) δηλώνουν ότι δυσκολεύονται έστω και λίγο να τα βγάλουν πέρα οικονομικά, υπερδιπλάσιοι των ευρωπαϊκών νοικοκυριών (41,6%) που ανέφεραν τέτοιες δυσκολίες το 2024. Μάλιστα, το μεγαλύτερο μερίδιο των Ελλήνων (35,4%) σημειώνει σοβαρά προβλήματα στην κάλυψη των αναγκών του.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σχεδόν ένας στους πέντε αδυνατεί να κρατήσει το σπίτι του ζεστό, ένας δείκτης που αντανακλά τη συνολική κατάσταση των κτιρίων στη χώρα, την τοποθεσία, το κόστος ενέργειας, αλλά και τις οικονομικές αντοχές των νοικοκυριών. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ, αντίστοιχο μόνο με τη Βουλγαρία. Επίσης, σύμφωνα με τη Eurostat, το 46% των Ελλήνων δηλώνει ότι δεν μπορεί να κάνει διακοπές μίας εβδομάδας τον χρόνο εκτός σπιτιού, ποσοστό χαμηλότερο μόνο από τη Ρουμανία. Εκτός αυτού, αρνητική πρωτιά κατακτά η χώρα στην αδυναμία τακτικής συμμετοχής σε ψυχαγωγικές δραστηριότητες (26,9%).

Ελαφρώς πιο κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο -με βάση τα τελευταία στοιχεία από το 2020- δηλώνουν οι Ελληνες σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα για ένα γεύμα με κρέας, ψάρι ή κάποια χορτοφαγική εναλλακτική ανά δύο ημέρες. Πάνω από ένας στους δέκα (11,3%) δηλώνει ότι δεν μπορεί να το έχει έναντι 8,3% στην ΕΕ. Τέλος, στη μέτρηση για τη δυνατότητα σύνδεσης στο Ιντερνετ στο σπίτι μόλις το 1,8% των Ελλήνων δηλώνει ότι αδυνατεί, ένα ποσοστό το οποίο απέχει σημαντικά από τη Ρουμανία που έχει την αρνητική πρωτιά με 7,6%.

Θετικό είναι ότι στην Ελλάδα το ποσοστό όσων έχουν δυσκολευτεί σε οποιαδήποτε στιγμή της ζωής τους με το σπίτι είναι χαμηλό, ενδεχομένως λόγω της αντίληψης που επικρατούσε ανέκαθεν στη χώρα για την προτεραιότητα στη στέγη. Ειδικότερα, το 1,9% των Ελλήνων δηλώνει ότι έχει υποχρεωθεί να μείνει σε συγγενείς ή φίλους, σε κάποιο κατάλυμα έκτακτης ανάγκης ή στον δρόμο, με το ποσοστό να αυξάνεται στο 3,3% για όσους βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.