Οι κερδισμένοι της νέας φορολογικής κλίμακας

Για την πλειονότητα των εργαζομένων και των συνταξιούχων, η ποσοστιαία αύξηση του καθαρού εισοδήματος θα είναι το 2026 μεγαλύτερη από την αντίστοιχη του μεικτού, κάτι που θα συμβεί για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της πληθωριστικής κρίσης. Ομως, δεν είναι διασφαλισμένο ότι αυτή η αύξηση θα είναι και μεγαλύτερη από τον πληθωρισμό ώστε τουλάχιστον να μην επιδεινωθεί περαιτέρω η κατάσταση λόγω ακρίβειας. Για να φτάσει η καθαρή ποσοστιαία αύξηση πάνω από το 3%, θα πρέπει να υπάρξουν και ονομαστικές αυξήσεις, κυρίως μέσω της υπογραφής νέων συλλογικών συμβάσεων.

Οπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, θα υπάρξουν και άλλες συνέπειες στην αγορά εργασίας μετά την ενεργοποίηση του νέου φορολογικού νόμου, ο οποίος αναμένεται να ψηφιστεί μέσα στον Οκτώβριο: Οι 25άρηδες θα λαμβάνουν περισσότερα «καθαρά» από τους 35άρηδες αν απασχοληθούν με τον κατώτατο μισθό. Θα ισχυροποιηθεί το κίνητρο για τη «νεανική επιχειρηματικότητα», ενώ στις επόμενες εκδηλώσεις που θα προγραμματιστούν από το υπουργείο Εργασίας για το brain regain –δηλαδή την επιστροφή καταρτισμένων Ελλήνων που έφυγαν στο εξωτερικό για αναζήτηση καλύτερα αμειβόμενης θέσης εργασίας– οι υπεύθυνοι θα μπορούν να υποστηρίξουν ότι επιστρέφοντας με εισόδημα ακόμη και 100.000 ευρώ στην Ελλάδα, ο πραγματικός φορολογικός συντελεστής δεν θα ξεπεράσει το 11%-12%, που πλέον είναι ένας από τους χαμηλότερους –αν όχι ο χαμηλότερος– σε διεθνές επίπεδο.

Ποιοι κερδίζουν

Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι θα είναι οι πρώτοι που θα δουν στην πράξη τα αποτελέσματα από την ενεργοποίηση της νέας φορολογικής κλίμακας, η οποία επιφέρει δύο βασικές αλλαγές σε σχέση με τα ισχύοντα: συνδέει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης με το ύψος του μισθού ή της σύνταξης (όσο μεγαλύτερο, τόσο μεγαλύτερο και το όφελος) αλλά και με τον αριθμό των προστατευόμενων τέκνων (όσο περισσότερα, τόσο μικρότερη η παρακράτηση φόρου).

O τρόπος λειτουργίας της νέας κλίμακας γίνεται κατανοητός με τον υπολογισμό της παρακράτησης φόρου για τον μέσο μισθό της χώρας, που σήμερα διαμορφώνεται περίπου στα 1.400 ευρώ μεικτά. Πόσα θα βάζει επιπλέον στην τσέπη του ο μέσος εργαζόμενος; Αυτό θα εξαρτηθεί από το αν θα πάρει αύξηση ή όχι στις μεικτές αποδοχές του και από το αν έχει προστατευόμενα τέκνα ή όχι. Ιδού τι βγάζουν οι υπολογισμοί:

1. Τα 1.400 ευρώ μεικτά βγάζουν σήμερα 1.087 ευρώ καθαρά για κάποιον που δεν έχει παιδιά. Από το νέο έτος, χωρίς καμία αύξηση στις μεικτές αποδοχές, τα 1.087 θα γίνουν 1.097 ευρώ, δηλαδή θα υπάρξει μια αύξηση της τάξεως του 1%, σαφώς μικρότερη του πληθωρισμού. Αυτός που δεν έχει προστατευόμενα τέκνα χρειάζεται αύξηση από τον εργοδότη του για να καλύψει την ακρίβεια της επόμενης χρονιάς (ο πληθωρισμός θα «τρέξει» με ρυθμό λίγο μικρότερο του 2,5% με βάση τις προβλέψεις). Αν τα 1.400 ευρώ μεικτά γίνουν 1.442 ευρώ μεικτά (ονομαστική αύξηση 3%), τα καθαρά θα ανέβουν από τα 1.087 ευρώ σήμερα στα 1.126 ευρώ. Δηλαδή, η ονομαστική αύξηση του 3% θα γίνει πραγματική αύξηση 3,6%. Χωρίς τη νέα κλίμακα ο εργαζόμενος θα λάμβανε 1.116 ευρώ, δηλαδή η πραγματική αύξηση θα ήταν 2,66%, δηλαδή μικρότερη της ονομαστικής. Αυτή είναι και μια βασική επίδραση της νέας κλίμακας: αντί να «ροκανίζει» την ονομαστική αύξηση (φορολογικός πληθωρισμός λόγω μη τιμαριθμικής αναπροσαρμογής κλιμακίων), την ενισχύει τουλάχιστον για το επίπεδο του μέσου μισθού της χώρας.

2. Στα 1.400 ευρώ μεικτά, οι καθαρές αποδοχές βελτιώνονται ελάχιστα με το ισχύον καθεστώς ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, καθώς η χώρα εφαρμόζει μια από τις δυσμενέστερες για την οικογένεια φορολογικές πολιτικές της Ε.Ε. Ετσι, τα 1.087 ευρώ καθαρά για κάποιον που δεν έχει παιδιά γίνονται 1.096 για κάποιον που έχει ένα παιδί (επιπλέον 9 ευρώ τον μήνα δηλαδή), 1.112 ευρώ για αυτόν που έχει δύο παιδιά (συν 6 ευρώ συγκριτικά με αυτόν που έχει ένα) και ανεβαίνουν στα 1.127 και στα 1.143 ευρώ για τους έχοντες τρία και τέσσερα παιδιά. Αρα, ακόμη και αυτός που εισπράττει τον μέσο μισθό και έχει τέσσερα παιδιά λαμβάνει 5% παραπάνω στα καθαρά του σε σχέση με αυτόν που δεν έχει παιδιά. Με το νέο σύστημα, το ποσοστό διπλασιάζεται. Ετσι, αυτός που έχει ένα παιδί θα πάρει αύξηση 20 ευρώ τον μήνα λόγω φορολογικής κλίμακας και όχι 10 που λαμβάνει ο εργένης, ενώ ο τετράτεκνος θα λάβει καθαρή αύξηση στο εισόδημά του 60 ευρώ και αντί για 1.143 ευρώ θα παίρνει 1.213 ευρώ. Εννοείται ότι αν υπάρξει και αύξηση στα μεικτά, το όφελος θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Τρίτεκνος με σημερινό μισθό 1.400 ευρώ ο οποίος θα πάρει αύξηση 3%, θα δει τα καθαρά του να ανεβαίνουν από τα 1.127 στα 1.225 ευρώ, με την καθαρή μεταβολή να διαμορφώνεται στο 8,7%, πολλαπλάσια του πληθωρισμού.

Ποιο είναι το πρόβλημα του νέου φορολογικού συστήματος; Οτι το όφελος από την εφαρμογή του αποτυπώνεται άπαξ στις καθαρές απολαβές. Δηλαδή, τον Ιανουάριο του 2027 ο μισθωτός θα πρέπει να περιμένει αναπροσαρμογή του μεικτού μισθού για να δει τις καθαρές αποδοχές του να αυξάνονται ταχύτερα από τον πληθωρισμό. Από το 2027 η νέα κλίμακα δεν θα προσαυξάνει το ποσοστό αύξησης αλλά θα το ψαλιδίζει, καθώς δεν υπάρχει τιμαριθμοποίηση.

Ποιοι διασφαλίζουν για το 2026 ότι θα λάβουν αύξηση μεγαλύτερη του πληθωρισμού; Οι δημόσιοι υπάλληλοι (οι οποίοι κατ’ ελάχιστον θα πάρουν 30-40 ευρώ στα μεικτά τους και μαζί με την κλίμακα θα κινηθούν πάνω από το 3%), οι δικαιούχοι του κατώτατου μισθού αλλά και οι συνταξιούχοι που θα λάβουν ολόκληρη την αύξηση του 2,5% και όχι το μισό ποσοστό, όπως θα συμβεί με όσους έχουν προσωπική διαφορά.

Οι αποδοχές των νέων

Το ότι ο νεοπροσληφθείς 20-άρης θα λαμβάνει μεγαλύτερο καθαρό μισθό από τον 35άρη προκύπτει επίσης από την εφαρμογή της νέας φορολογικής κλίμακας. Τα καθαρά που θα αντιστοιχούν στον νέο κατώτατο μισθό (περίπου 920 ευρώ από τον Απρίλιο του 2026) θα είναι 772 ευρώ για όλους τους άνω των 30 ετών και 797 ευρώ για τους νέους. Οσον αφορά τους απασχολουμένους στο εξωτερικό που θα αποφασίσουν να επιστρέψουν στην Ελλάδα, θα ωφεληθούν και από τη διάταξη που προβλέπει μείωση κατά 50% στο φορολογητέο εισόδημά τους και από τη νέα φορολογική κλίμακα. Το αποτέλεσμα; Σε εισόδημα 100.000 ευρώ θα επιβληθεί φόρος 12.783 ευρώ για επτά χρόνια αν δεν υπάρχουν προστατευόμενα τέκνα και 10.520 ευρώ αν υπάρχουν τρία παιδιά. Δηλαδή, ο πραγματικός συντελεστής στις 100.000 ευρώ (ελάχιστοι Ελληνες εμφανίζουν τέτοιο εισόδημα) υποχωρεί στο 10,52%.