Societe Generale: Η Ευρώπη πρέπει να βρει έως και 210 δισ. σε 2 χρόνια

Ο κόσμος των υψηλότερων χρεών και ελλειμμάτων ήρθε για να μείνει, καθώς η Ευρώπη είναι αναγκασμένη να αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες της, προειδοποιεί η Societe Generale. Σύμφωνα με τα σενάρια που επεξεργάστηκε ο γαλλικός επενδυτικός οίκος, η Ευρώπη θα πρέπει να βρει από 70 έως 210 δισ. ευρώ μέσα στα επόμενα δύο χρόνια.

Όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Societe Generale, η Ευρώπη βρίσκεται σε δύσκολη θέση στο θέμα της Ουκρανίας.  Παρά τις διεργασίες και τα δημοσιεύματα, ο οίκος προειδοποιεί ότι είναι πολύ νωρίς για να διεξαχθούν συμπεράσματα και αναμένει κάποια μεγαλύτερη σαφήνεια για την ευρωπαϊκή αντίδραση τον Μάρτιο, όταν η Κομισιόν σχεδιάζει να δημοσιεύσει ένα white paper για την άμυνα, αλλά και μετά τη Σύνοδο Κορυφής της 20-21ης Μαρτίου.

Παρότι είναι ακόμα πολύ νωρίς για να μπορεί κανείς να προβλέψει το χρονοδιάγραμμα των εξελίξεων, το αποτέλεσμα των συνομιλιών ειρήνευσης και την απάντηση της Ε.Ε., η Societe Generale σημειώνει ότι ανάμεσα στα πιθανά αποτελέσματα είναι: Μια εκεχειρία υπό τις ΗΠΑ που θα μπορούσε είτε να επιτύχει ή να αποτύχει, η απομάκρυνση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ ή η διατήρηση κάποιας παρουσίας στην Ευρώπη, η εμφάνιση ενιαίου μετώπου από την Ε.Ε. ή η μεμονωμένη δράση των χωρών.

Όλα τα πιθανά αποτελέσματα οδηγούν σε αυξημένες αμυντικές δαπάνες, με τον ένα τρόπο ή τον άλλο, ενώ κανείς δεν θα πρέπει να υποτιμήσει και το κόστος της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας και των προσπαθειών διατήρησης της ειρήνης.

Σε ό,τι αφορά τη χρηματοδότηση όλων αυτών, εκτίμηση της Societe Generale είναι ότι η πρώτη γραμμή άμυνας θα είναι ο δανεισμός σε εθνικό επίπεδο. Βέβαια, ιστορικά υπάρχουν πολύ μεγάλες διαφορές στις αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών, με εκείνες  που βρίσκονται πιο κοντά στη Ρωσία να ξοδεύουν πολύ περισσότερα από εκείνες που βρίσκονται προς τη δύση.

Σε μία προσπάθεια να ποσοτικοποιήσει το κόστος, η SocGen «έτρεξε» τρία σενάρια ώστε να έρθουν οι αμυντικές δαπάνες πιο κοντά στους στόχους του ΝΑΤΟ, αλλά με διαφορετικά χρονοδιαγράμματα.

1)      Μια αργή αύξηση των δαπανών κατά 0,1% του ΑΕΠ τον χρόνο, σε ευθυγράμμιση με το ιστορικό μονοπάτι.

2)      Μια επιτάχυνση στο 0,2% του ΑΕΠ τον χρόνο, κάτι που θα επέτρεπε στις χώρες που έχουν μείνει πίσω να πιάσουν τουλάχιστον τον στόχο του ΝΑΤΟ για δαπάνες στο 2% του ΑΕΠ έως το 2028-2029.

3)  Μια πολύ πιο γρήγορη αύξηση, όπου οι στόχοι του ΝΑΤΟ (ή και υψηλότεροι) θα επιτευχθούν έως το 2026.

Με βάση τους υπολογισμούς του οίκου, το πρώτο σενάριο κοστίζει στις χώρες της Ε.Ε. 70,8 δισ. ευρώ, το δεύτερο 109,4 δισ. ευρώ και το τρίτο 207,6 δισ. ευρώ.

Όπως τονίζει η SocGen, το τελευταίο σενάριο είναι εξαιρετικά δύσκολο και απίθανο, καθώς οι περισσότερες χώρες θα δυσκολεύονταν να ξοδέψουν το 1% του ΑΕΠ τους σε αμυντικές δαπάνες τα επόμενα δύο χρόνια. Επίσης, κάποιες  χώρες θα ξοδέψουν περισσότερα από άλλες, επομένως η αλήθεια θα βρίσκεται κάπου ανάμεσα στα σενάρια, σημειώνει η ανάλυση.

Σε κάθε περίπτωση, θα απαιτηθούν τεράστια ποσά, με τη Γερμανία να ηγείται της προσπάθειας και το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Γαλλία να ακολουθούν. Στις χώρες του Νότου η αύξηση των αμυντικών δαπανών προβλέπεται πιο αργή.  

Καθώς οι πρόσθετες δαπάνες θα φέρουν σημαντική επιβάρυνση στα δημόσια οικονομικά, οι δημοσιονομικοί κανόνες της Ε.Ε. θα πρέπει να αλλάξουν για να επιτύχει η προσπάθεια, με την Ursula von der Leyen να έχει δείξει την προθυμία της για την ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.

Η κοινή χρηματοδότηση δεν θα είναι, σύμφωνα με την Societe Generale, μια συνολική λύση, αλλά θα χρησιμοποιηθεί μόνο συμπληρωματικά. Σε αυτό το μέτωπο, δεν υπάρχουν εύκολες και γρήγορες λύσεις, τονίζει ο οίκος:

– Ευρωπαϊκός προϋπολογισμός: Η συνθήκη της Ε.Ε. απαγορεύει στον κοινοτικό προϋπολογισμό δαπάνες που σχετίζονται με λειτουργίες που έχουν  στρατιωτικές ή αμυντικές επιπτώσεις, όμως αυτός θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για άλλα έξοδα, όπως η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, τα logistics κτλ.

– Στήριξη από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων: Η άμυνα και ασφάλεια αποτελεί τώρα βασική στρατηγική αξία της EIB. Και ενώ δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει απευθείας όπλα και πολεμοφόδια, εντούτοις στηρίζει επενδύσεις σε projects με προοπτική να χρησιμοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς.

– Αξιοποίηση αδιάθετων κεφαλαίων του Ταμείου Ανάκαμψης: Δάνεια 93 δισ. ευρώ δεν έχουν χρησιμοποιηθεί, επομένως μπορούν να ανακατευθυνθούν στην άμυνα.