Σας ενοχλούν οι κάμπιες των πεύκων; Τι να κάνετε άμεσα σε περίπτωση έκθεσης

Η αυξημένη παρουσία καμπιών αυτή την εποχή σε πάρκα, αυλές και περιαστικά δάση είναι ένα γνώριμο (και ενοχλητικό) φαινόμενο: οι «κάμπιες των πεύκων» σχηματίζουν χαρακτηριστικές «λευκές φωλιές» στα πεύκα και, όταν ωριμάσουν, κινούνται συχνά σε «πομπές» προς το έδαφος.

Πέρα από τη ζημιά στα δέντρα, η παρουσία τους έχει και υγειονομική σημασία, επειδή από ένα στάδιο και μετά φέρουν και αποβάλλουν τριχίδια  που μπορούν να προκαλέσουν έντονο κνησμό και δερματικό ερεθισμό.

Ποιοι είναι οι βασικοί κίνδυνοι

Οι κνιδωτικές τρίχες είναι μικροσκοπικές, εύθραυστες και μπορούν να μεταφερθούν με τον αέρα ή να κολλήσουν σε ρούχα, πετσέτες, παιχνίδια και τρίχωμα κατοικιδίων.

Η επαφή μπορεί να οδηγήσει σε κνίδωση, ερυθηματώδες εξάνθημα, πομφούς ή δερματίτιδα εξ επαφής.  Σε ορισμένους ανθρώπους έχουν περιγραφεί και ερεθισμός στα μάτια ή αναπνευστικά συμπτώματα, ενώ σπανιότερα μπορεί να υπάρξουν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις.

Πώς να προστατευτείτε

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται αυτή την περίοδο στα παιδιά, ειδικά σε περιοχές με πεύκα και κοντά σε σχολεία. Οι γονείς καλούνται να τους εξηγήσουν να μην αγγίζουν κάμπιες, φωλιές ή σημεία από όπου περνούν.

Μετά από παραμονή σε εξωτερικούς χώρους όπου υπάρχει πιθανή έκθεση, συστήνεται σχολαστικός καθαρισμός: αφαίρεση παπουτσιών, πλύσιμο ρούχων και καλό μπάνιο με άφθονο νερό και σαπούνι. Σε περιοχές με αυξημένη παρουσία καμπιών, βοηθά και η χρήση ρούχων που καλύπτουν το δέρμα, όπως μακριά μανίκια και παντελόνι.

Πρακτικές οδηγίες πρόληψης 

-Μην αγγίζετε κάμπιες ή φωλιές και μην αφήνετε παιδιά να παίζουν κάτω από πεύκα με εμφανείς «βαμβακερές» κουκούλες.

-Κρατήστε κατοικίδια δεμένα σε περιοχές με πεύκα: σκύλοι/γάτες κινδυνεύουν ιδιαίτερα αν μυρίσουν ή γλείψουν κάμπιες.

-Αν κάνετε εργασίες κήπου κοντά σε πεύκα, φορέστε μακριά ρούχα, γάντια, γυαλιά και αποφύγετε το τίναγμα κλαδιών/φωλιών.

-Η απομάκρυνση φωλιών να γίνεται από ειδικούς (δήμο/πιστοποιημένα συνεργεία). Η «ερασιτεχνική» κοπή μπορεί να διασπείρει τρίχες.

Τι να κάνετε σε περίπτωση επαφής

Αν υπάρξει επαφή με κάμπια ή τις τρίχες της, το πρώτο βήμα είναι να απομακρυνθούν προσεκτικά από το δέρμα. Αυτό μπορεί να γίνει με κολλητική ταινία (και, όπου χρειάζεται, προσεκτικά με λαβίδα), χωρίς τρίψιμο της περιοχής. Ακολουθεί καλό πλύσιμο με νερό και σαπούνι. 

Για την ανακούφιση από τον κνησμό και τον ερεθισμό, χρησιμοποιούνται συνήθως ψυχρά επιθέματα ή παγοκύστη (απαλά, τυλιγμένη σε ύφασμα για να μειωθεί η σκληρότητα στο δέρμα και το αίσθημα καύσου), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις βοηθούν κορτικοστεροειδή σκευάσματα (βραχυπρόθεσμα για να αποφευχθούν ανεπιθύμητες ενέργειες) ή αντιισταμινικά δεύτερης γενιάς.

Η χρήση τους, ωστόσο, πρέπει να γίνεται μετά από οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού. Τέλος, σε κάποιες περιπτώσεις ενδέχεται να βοηθήσει και η μαγειρική σόδα: μπορείτε να πλύνετε την πληγείσα περιοχή με αυτήν για να μειώσετε τα συμπτώματα και τον κίνδυνο περαιτέρω αλλεργικών αντιδράσεων.

5 top tips

Μην τρίβετε το δέρμα. Αφαιρέστε προσεκτικά ρούχα και πλύνετε άμεσα την περιοχή με άφθονο νερό και ήπιο σαπούνι.
Για πιθανές τρίχες πάνω στο δέρμα, χρησιμοποιήστε κολλητική ταινία (σαν «αποτρίχωση») και μετά ξανά πλύσιμο.
Πλύνετε ρούχα στους 60°C (ή όσο αντέχουν) και αποφύγετε να τα τινάξετε μέσα στο σπίτι.
Αν υπάρξει ερεθισμός στα μάτια, ξεπλύνετε με άφθονο νερό/ορό και ζητήστε ιατρική συμβουλή.
Αναζητήστε άμεσα επείγουσα βοήθεια αν εμφανιστούν δύσπνοια, συριγμός, έντονο οίδημα σε χείλη/γλώσσα/πρόσωπο ή γενικευμένη κνίδωση (πιθανή αναφυλαξία).

Πότε χρειάζεται γιατρός

Ιατρική συμβουλή χρειάζεται άμεσα όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή επιδεινώνονται, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις δύσπνοιας, έντονης αλλεργικής αντίδρασης, εκτεταμένου εξανθήματος ή ερεθισμού στα μάτια. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι σοβαρές αντιδράσεις είναι σπάνιες, αλλά απαιτούν άμεση αντιμετώπιση. Συγκεκριμένα, οι ενδείξεις που πρέπει να μας υποψιάσουν: χαμηλή αρτηριακή πίεση, κνίδωση, σοβαρός βρογχόσπασμος, αλλαγή στην ψυχική κατάσταση και καρδιογενές σοκ.

Οπότε, αποφεύγουμε κάθε επαφή με κάμπιες, παρακολουθούμε τα συμπτώματα και ενημερώνουμε έγκαιρα τον εκάστοτε Δήμο για εστίες σε κοινόχρηστους χώρους.