Θεοκρατικός ισλαμισμός, ριζοσπαστικοποίηση, η αναγκαιότητα των αλλαγών

Η θεοκρατική Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν είναι ένα καθεστώς που τα τελευταία χρόνια βιώνει μια προϊούσα αποδυνάμωση, έχοντας χάσει σε σημαντικό βαθμό στοιχεία από την εσωτερική συνοχή του και κατ’ επέκταση τη νομιμοποίηση του, όμως προβάλλει μια πιο σκληρή καταστολή όντας πιεζόμενο, παρά το ότι έχει απωλέσει από τα στρατιωτικά πλήγματα Ισραήλ και ΗΠΑ καίρια στοιχεία των υποδομών του. Και αυτό εξηγείται από το γεγονός ότι σε όλες αυτές τις 10ετίες από την εγκαθίδρυση του, αυτό το ανελεύθερο καθεστώς έχει αναπτύξει εξαιρετικά βίαιους και σκληρούς κατασταλτικούς μηχανισμούς απέναντι στις φωνές που αντιτίθενται σε αυτό.

Είναι αυτός ο απομονωτισμός του Ιράν, που ενισχύεται από τις στρατιωτικές του επιχειρήσεις τόσο κατά αμερικανικών στρατιωτικών δομών, όσο και πλήττοντας ενεργειακές υποδομές σε άλλες χώρες του Περσικού, με υπαρκτό το ενδεχόμενο αναβάθμισης των τρομοκρατικών δράσεων, ακραίας ριζοσπαστικοποίησης. Το Ιράν μπορεί να έχει πληγεί συντριπτικά ως προς τις στρατιωτικές του εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών και πυραυλικών του προγραμμάτων, ως προς τα διοικητικά του κέντρα, την εξάλειψη των ηγετών του, όμως την ίδια στιγμή ο αυταρχισμός του θεοκρατικού καθεστώτος παραμένει ισχυρός.

Ενώ δεν διαφαίνεται άμεσα μια μαζική κοινωνική αντίδραση που θα επιφέρει την πτώση του σκληροπυρηνικού καθεστώτος, αυτό εξακολουθεί να συνιστά απειλή τόσο για το εξωτερικό, όσο και για το εσωτερικό. Και αυτό αποτυπώνεται από το ότι δεν απομακρύνεται καθόλου από το πως λειτουργεί. Εξαπολύοντας επιθέσεις ακόμα και σε γειτονικές Αραβικές χώρες, την Σαουδική Αραβία, το Κουβέϊτ, το Μπαχρέϊν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν, με μια στρατηγική κλιμάκωση της σύρραξης στην περιοχή του Περσικού, με ότι αυτό μπορεί να σημαίνει για το περιφερειακό και διεθνές περιβάλλον.

Η διαμόρφωση των εξελίξεων στην Μέση Ανατολή και στον Περσικό Κόλπο, έχει ως βασικά χαρακτηριστικά, τα μη προβλέψιμα γεγονότα, το ερώτημα  απώλειας της σταθερότητας, το έλλειμμα μιας βιώσιμης συνεννόησης, τους κινδύνους που παράγει μια εντεινόμενη ριζοσπαστικοποίηση.

Το Ιράν απέχει σημαντικά από διαδρομές που θα το οδηγήσουν στον δρόμο της δημοκρατίας, στο να υπάρξει σταθεροποίηση στην πολιτική και στην κοινωνία. Να δοθεί τέλος στην κατάσταση την οποία έχει οδηγηθεί από αυτή την δικτατορική, θεοκρατική εξουσία. Απέναντι στην εντεινόμενη οικονομική κρίση, την ανεργία, την διαφθορά που έχει προκαλέσει το καθεστώς, παρά το ότι έχουν υπάρξει χρονικές περίοδοι που η Ιρανική κοινωνία έχει αναπτύξει μαζικές κινητοποιήσεις, όπως του Ιανουαρίου του 2026, το καθεστώς και οι σκληροπυρηνικές του δομές, χρησιμοποιούν σκληρή βία για να τις καταστείλουν. Και δεν υπάρχει ένα ισχυρό αντιπολιτευτικό κέντρο που να δημιουργήσει στρατηγική προοπτική για καθεστωτική αλλαγή. Η βιαιότητα του καθεστώτος παραμένει αμετακίνητη, χωρίς να δείχνει διάθεση να διαμορφώσει ένα διαφορετικό, ευοίωνο μέλλον για την Ιρανική κοινωνία και μέχρι στιγμής το παρόν χαρακτηρίζεται από αβεβαιότητα.