Turkagean: Ψάχνοντας να βρούμε ποιος φταίει

H υπόθεση του Turcaegean που ξέσπασε ξαφνικά από το πουθενά μας έβγαλε από την μακαριότητα στην οποία όλοι επαναπαυόμαστε μετά την επιτυχή επίσκεψη του κ. Πρωθυπουργού στις ΗΠΑ και του ότι «έξω πάμε καλά», γιατί αποκάλυψε, ότι ο με διάφορες μορφές πόλεμος με τη γείτονα συνεχίζεται αμείωτος, απλά κάθε φορά ανοίγει ένα καινούργιο μέτωπο.

Σε πρώτη ανάγνωση η καταχώρηση στο Ευρωπαϊκό Γραφείου Σημάτων του Αιγαίου Πελάγους ως Turcaegean είναι μια απλή γραφειοκρατική πράξη κατάθεσης εμπορικού σήματος, αλλά όμως σημασία έχει η περαιτέρω χρήση του σήματος, που αν δεν ακυρωθεί, μπορεί ο Τουρκικός Οργανισμός Τουρισμού και οι Τούρκοι τουριστικοί επιχειρηματίες να χρησιμοποιούν για μια δεκαετία τον χάρτη με την τουρκική ονομασία του Αιγαίου στις χώρες της Ε.Ε., χωρίς η χώρα μας να μπορεί να το αποτρέψει.

Μετά από δέκα χρόνια θα έχει δημιουργηθεί μια κατάσταση η οποία θα έχει αφήσει το αποτύπωμα της στο υποσυνείδητο των ατόμων που τον είδαν ακόμα και αν σταματήσει η χρήση του χάρτη.

Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε το πάθημα με την συνθήκη των Πρεσπών και την αποδοχή του όρου Βόρεια Μακεδονία, που όχι μόνο διεθνώς κανείς δεν χρησιμοποιεί την σύνθετη αυτή ονομασία, αλλά τα Σκόπια εξοργίστηκαν με τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, που την χρησιμοποίησε.

Επομένως, ανεξάρτητα αν η χώρα μας μπορέσει να ακυρώσει την παραπάνω καταχώριση και περιορίσει τις συνέπειες στη συγκεκριμένη, όμως όχι ασήμαντη περίπτωση, τη μάχη με την γείτονα την χάσαμε, γεγονός που έχει προκαλέσει οργή στη κοινή γνώμη, η οποία ξαναβρίσκει τα εθνικά της αντανακλαστικά και πιστεύει πως ότι χάνεται δεν ανακτάται, όπως το όνομα της Μακεδονίας.

Το γεγονός προσφέρεται προς πολιτική εκμετάλλευση κυρίως από ακραίες παρατάξεις με αφορμή και του γεγονότος ότι διαφαίνεται στον ορίζοντα η προκήρυξη εκλογών.

Φαίνεται, ότι υπάρχουν νομικές δυνατότητες να ακυρωθεί ως απαράδεκτη η παραπάνω καταχώρηση ως ευρωπαϊκό σήμα, γιατί περιλαμβάνει γεωγραφικό προσδιορισμό, που δεν επιτρέπεται. Μπορεί όμως να προκύψει πρόβλημα αν έχει παρέλθει η προθεσμία προσβολής της καταχώρησης, αλλά και πάλι υπάρχει τρόπος να ξεπεραστεί το εμπόδιο αυτό διοικητικά ή πολιτικά.

Το ζήτημα έχει και εσωτερικές πολιτικές προεκτάσεις με την αναζήτηση πολιτικών ευθυνών του Υπουργού Ανάπτυξης, που σαφώς δεν έχει πολιτική ευθύνη για τη μη αποτροπή της καταχώρησης του σήματος, γιατί δεν ενημερώθηκε, αλλά έχει πολιτική ευθύνη για την επιλογή των προσώπων, που στελεχώνουν τα γραφεία αρμοδιότητας του Υπουργείου του στο εξωτερικό, ιδίως αν αυτή έγινε επί των ημερών του και κυρίως για την έλλειψη επίβλεψης της καλής λειτουργίας των γραφείων αυτών από τους υπάρχοντες μηχανισμούς ελέγχου και σε κάθε περίπτωση για την μη δημιουργία κατάλληλων μηχανισμών ελέγχου.

Η τοποθέτηση υπαλλήλου στα διάφορα γραφεία της Ε.Ε., που πρέπει να στελεχωθούν με δικούς μας υπαλλήλους, γίνεται συνήθως με τριετείς αποσπάσεις από τις κεντρικές υπηρεσίες με υπουργική απόφαση ή ΚΥΑ κατόπιν γνώμης του οικείου υπηρεσιακού συμβουλίου.

Επειδή οι υπάλληλοι που έχουν τα τυπικά προσόντα για απόσπαση έχουν βαθμολογηθεί όλοι με άριστα και ως εκ τούτου το ΥΣ αδυνατεί βάσει του φακέλου να επιλέξει τον πλέον κατάλληλο και επειδή υπάρχουν πολλές πιέσεις για απόσπαση σε θέσεις με μεγάλες απολαβές, χρησιμοποιούνται άλλα κριτήρια κυρίως πολιτικά με αποτέλεσμα να αποσπώνται υπάλληλοι, που δεν έχουν την ικανότητα και ενδεχομένως επαρκή γνώση ξένων γλωσσών να ανταποκριθούν στα νέα τους καθήκοντα.

Σαφώς το όλο ζήτημα προέκυψε από την ολιγωρία ή την αδυναμία του αρμόδιου Έλληνα υπαλλήλου, που είχε τοποθετηθεί στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Σημάτων, να αντιληφθεί τη σοβαρότητα και τον εθνικό κίνδυνο από την τουρκική καταχώρηση, ώστε να ειδοποιήσει ιεραρχικά τους αρμοδίους για να αντιδράσουν με εμπρόθεσμη ανακοπή κατά της καταχώρησης.

Ο κ. Υπουργός Ανάπτυξης μόλις αποκαλύφθηκε το γεγονός διέταξε ένορκη διοικητική εξέταση (ΕΔΕ) για την ανεύρεση των υπαιτίων και την εξεύρεση λύσεως για την διόρθωση του προβλήματος, δήλωσε όμως ότι σκοπός της ΕΔΕ δεν είναι η τιμωρία των υπαιτίων, δεν ανακοινώθηκε όμως από ποιο όργανο και εντός ποιας προθεσμίας θα διεξαχθεί.

Σχεδόν ποτέ δεν γνωστοποιείται το πόρισμα της ΕΔΕ ή της προκαταρκτικής εξέτασης η οποία ανακοινώνεται όταν διατάσσονται, συνήθως όμως τίθενται στο αρχείο. Πιστεύω όμως ότι για την συγκεκριμένη ΕΔΕ θα ανακοινωθεί το πόρισμα της, γιατί το ζήτημα έχει πολιτικές συνέπειες που πρέπει να διευκρινιστούν.

Με την ΕΔΕ αρχίζει η πειθαρχική διαδικασία για να εξακριβωθεί μόνο αν διαπράχθηκε και από ποιόν Δημόσιο Υπάλληλο πειθαρχικό παράπτωμα, το δε πόρισμα της είναι δεσμευτικό ακόμα και για τον Υπουργό, που την διάταξε και είναι υποχρεωμένος να ασκήσει πειθαρχική δίωξη. Τα διοικητικά μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την διόρθωση μιας δυσλειτουργίας μιας υπηρεσίας θα τα υποδείξει η διοικητική ιεραρχία ή μια επιτροπή, που θα συσταθεί ad hoc.

Το τι συνέβη προκύπτει σε γενικές γραμμές από την ανακοίνωση των εργαζομένων του Υπουργείου Ανάπτυξης «Στο ευρωπαϊκό Γραφείο Σημάτων έχει τοποθετηθεί υπάλληλος με αρμοδιότητα να σημειώνει την αγγλική σημασία των ελληνικών λέξεων οι οποίες περιλαμβάνονται στα σήματα που κατατίθενται στο Ευρωπαϊκό Γραφείο, χωρίς να έχει αρμοδιότητα ελέγχου της εγκυρότητας της καταχώρησης του ευρωπαϊκού σήματος. Στο συγκεκριμένο σήμα η λέξη δεν ήταν ελληνική ούτε καν ελληνική έκφραση γραμμένη με λατινικούς χαρακτήρες, οπότε δεν χρειάζονταν να σημειωθεί η αγγλική μετάφραση».

Με την ανακοίνωση αυτή οι συνδικαλιστές προσπαθούν να αθωώσουν τον συγκεκριμένο υπάλληλο, αλλά επιβεβαιώνουν, ότι ένας ανεπαρκής υπάλληλος βρέθηκε σε θέση ευθύνης και δεν έπραξε το αυτονόητο που επιβάλλει το υπηρεσιακό του καθήκον, δηλαδή να ειδοποιήσει τους ανώτερους του να αντιδράσουν σε μια παράνομη και επιζήμια για την χώρα μας καταχώρηση σήματος.

Η λύση είναι απλή και γνωστή σε όλους, αλλά δεν μπορεί να εφαρμοσθεί λόγω πελατειακού κράτους δηλαδή, τις θέσεις ευθύνης του δημόσιου τομέα ενταύθα και στο εξωτερικό, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι φαινομενικά υποδεέστερες, αλλά κρίσιμες να τοποθετούνται πρόσωπα με αξιοκρατικά κριτήρια και όχι πολιτικά, που θα επιλέγονται από τα υπηρεσιακά συμβούλια με ακρόαση και ουσιαστικό έλεγχο των προσόντων τους.

*Ο Λέανδρος Τ. Ρακιντζής ειναι Αρεοπαγίτης ε.τ.