Ο Κ. Κεφαλογιάννης ζητά την άμεση ρύθμιση των οφειλών του Νόμου Κατσέλη

Ο Βουλευτής Ηρακλείου της Νέας Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης, με δύο ερωτήσεις του προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη και Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκο ζητάει την άμεση λήψη μέτρων για τη ρύθμιση των οφειλών του Νόμου Κατσέλη, μετά την έκδοση της Απόφασης του Αρείου Πάγου αλλά και τη βελτίωση των διαδικασιών ρύθμισης δανείων και εξωδικαστικού συμβιβασμού για όλες τις περιπτώσεις δανειοληπτών.

Ακολουθεί το κείμενο των Ερωτήσεων :

Όπως γνωρίζετε, είναι σε διαδικασία καθαρογραφής η Απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου που αφορά σε χιλιάδες δανειολήπτες, οι οποίοι έχουν υπαχθεί στις δικαστικές ρυθμίσεις του Ν. 3869/2010 (Νόμος Κατσέλη).

Σύμφωνα με την παραπάνω κρίση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, πρακτική που μέχρι σήμερα, επί δεκαέξι συναπτά έτη φαίνεται ότι, ακολουθείτο από τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, με αποτέλεσμα τη δυσανάλογη επιβάρυνση των οφειλετών. 

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου, με πλειοψηφία 35 έναντι 12, έκρινε ότι ο υπολογισμός των τόκων επί της μηνιαίας δόσης ευθυγραμμίζεται με τον σκοπό και το πνεύμα του Ν. 3869/2010, διασφαλίζει τη βιωσιμότητα των δικαστικών ρυθμίσεων, προστατεύει ουσιαστικά την κύρια κατοικία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών και αποτρέπει την τεχνητή διόγκωση των οφειλών μέσω ανατοκισμού επί του κεφαλαίου.

Μάλιστα, σύμφωνα με το σκεπτικό της ανωτέρω απόφασης δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στη διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη δυνατή ικανοποίηση των πιστωτών.

Όπως γνωρίζουμε, η παραπάνω δικαστική απόφαση δεν έχει έως σήμερα καθαρογραφεί ούτε δημοσιευθεί επισήμως στην οριστική της μορφή και βεβαίως, η υπευθυνότητα και η σοβαρότητα που απαιτείται για ένα ζήτημα τέτοιας βαρύτητας επιβάλλουν να αναμένουμε τη δημοσίευση του πλήρους σκεπτικού, την εξειδίκευση του τρόπου εφαρμογής της απόφασης και εν γένει την οριστική αποσαφήνιση όλων των πρακτικών παραμέτρων εφαρμογής απόφασης, πριν οποιαδήποτε επίσημη εκτίμηση από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Επειδή, η Κυβέρνηση λαμβάνει υπόψη ότι οι οικονομικές δυνατότητες των πολιτών και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε όλο το εύρος της οικονομίας δεν είναι ίδιες και ότι η λήψη μέτρων οικονομικής ενίσχυσης και η παροχή οικονομικών διευκολύνσεων είναι σημαντικά στοιχεία για την κοινωνική συνοχή και την αντιμετώπιση των απρόσμενων εξελίξεων των τελευταίων ετών.

Επειδή, η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, αποτελεί δεσμευτική νομολογιακή κατεύθυνση για όλα τα δικαστήρια της χώρας, στο πλαίσιο βεβαίως των ορίων του δεδικασμένου που παράγει. 

Επειδή, η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια ουσιαστική στροφή υπέρ της κοινωνικής προστασίας των υπερχρεωμένων νοικοκυριών, ώστε χιλιάδες δανειολήπτες να μπορέσουν να αποκτήσουν πραγματική προοπτική οικονομικής ανακούφισης.

Επειδή, η ανωτέρω απόφαση, αποκαθιστά τη θεμελιώδη ισορροπία μεταξύ της ικανοποίησης των πιστωτών και της διασφάλισης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας των οφειλετών. 

Επειδή, η  συγκεκριμένη απόφαση αφορά σε δάνεια υπαγόμενα στο Νόμο Κατσέλη. 

Επειδή, η άμεση ενιαία εφαρμογή της απόφασης από το σύνολο των δικαστηρίων και των εμπλεκόμενων φορέων αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό βήμα για την ουσιαστική προστασία των υπερχρεωμένων νοικοκυριών σε ανάλογες περιπτώσεις και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο σύστημα ρύθμισης οφειλών.

Επειδή, η  παραπάνω  απόφαση του Αρείου Πάγου, ακυρώνει μία πρακτική που οι  εφαρμόζουν επί δεκαέξι συναπτά έτη.

Επειδή οι δανειολήπτες οφείλουν να γνωρίζουν πώς και πότε θα αποκατασταθεί η οικονομική επιβάρυνση που υπέστησαν, χωρίς δική τους υπαιτιότητα.

Ερωτάσθε :

(α) Εφόσον δημοσιευθεί επισήμως η εν θέματι δικαστική απόφαση του Αρείου Πάγου, σε ποιες ενέργειες προτίθεστε να προβείτε για τη διασφάλιση της καθολικής εφαρμογής της από τα πιστωτικά ιδρύματα, τα Funds και τις εταιρείες διαχείρισης σε περιπτώσεις ανάλογες με αυτήν που κρίθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο; Σκοπεύετε να θεσπίσετε συγκεκριμένο μηχανισμό ελέγχου της συμμόρφωσης με τα διαλαμβανόμενα στην απόφαση του Αρείου Πάγου; Αν όχι, γιατί; Αν ναι με ποιο χρονοδιάγραμμα ενεργειών,;

(β) Ποιος είναι ο σχεδιασμός για την επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών στους δανειολήπτες, και με ποιο χρονοδιάγραμμα; Θα υπάρξει ρητή πρόβλεψη ώστε η αποκατάσταση αυτή να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανάγκη νέων δικαστικών προσφυγών από τους δανειολήπτες; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, δε ποιες ενέργειες σκέπτεστε να προβείτε και με ποιο χρονοδιάγραμμα;

2η Ερώτηση

Σύμφωνα με πληροφορίες που είδαν πρόσφατα το φως της δημοσιότητας, σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα κινήθηκαν τον Φεβρουάριο του 2026 οι ρυθμίσεις χρεών μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, με χιλιάδες πολίτες να αξιοποιούν το εργαλείο για την τακτοποίηση των οικονομικών τους υποχρεώσεων. Παράλληλα, όπως έγινε γνωστό, αυξάνεται η συμμετοχή ευάλωτων νοικοκυριών, ενώ συνολικά οι ρυθμισμένες οφειλές από την έναρξη του προγράμματος ξεπερνούν τα 17 δισ. ευρώ

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των τεσσάρων συστημικών τραπεζών δείχνουν ότι το πρόβλημα εξακολουθεί να υπάρχει σε σημαντικό βαθμό. Με βάση τα δεδομένα του 2025, σχεδόν το 50% των μη εξυπηρετούμενων δανείων που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών είναι καταγγελμένα, ενώ περίπου το 15% βρίσκεται ήδη σε διαδικασία ρύθμισης.

Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι, παρότι έχει σημειωθεί πρόοδος στη μείωση των κόκκινων δανείων, εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για αποτελεσματικές λύσεις διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.

Στο πλαίσιο αυτό, θα ήθελα να θέσω υπόψη σας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι οφειλέτες – καταναλωτές από τη διαχείριση των δανειακών τους υποχρεώσεων από τράπεζες, funds, servicers, δικηγορικές και εισπρακτικές εταιρείες, σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ. 

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει καταγράψει η ΕΚΠΟΙΖΩ, τα προβλήματα συνοψίζονται ως εξής : 

(α) Χαμηλή βιωσιμότητα των ρυθμίσεων του εξωδικαστικού : Περίπου το ένα τρίτο των ρυθμίσεων καθίσταται μη ενήμερο μέσα σε λίγους μήνες. Επίσης καταγράφεται δυσκολία διατήρησης βιώσιμων και μακροπρόθεσμα λειτουργικών ρυθμίσεων. 

(β) Αδυναμίες του αλγορίθμου του εξωδικαστικού μηχανισμού : Ο αλγόριθμος δεν αποτυπώνει επαρκώς το πραγματικό́ εισόδημα και την οικονομική́ δυνατότητα του δανειολήπτη, ενώ παρατηρούνται περιπτώσεις υπερβολικά́ υψηλών μηνιαίων δόσεων, δυσαναλόγων προς τις οικονομικές δυνατότητες των οφειλετών. Επίσης, δεν λαμβάνονται υπόψη οι αναγκαίες δαπάνες διαβίωσης και η πραγματική́ εισοδηματική́ κατάσταση των οφειλετών. Εξάλλου, οι ευάλωτοι οφειλέτες συχνά́ δεν επωφελούνται από την προβλεπόμενη διαγραφή́ οφειλών έως 28% στον εξωδικαστικό́ μηχανισμό́ ρύθμισης. 

(γ) Περιορισμένη αποτελεσματικότητα του εξωδικαστικού : Η συντριπτική́ πλειονότητα των αιτήσεων παραμένει σε εκκρεμότητα και δεν οδηγείται σε οριστική ρύθμιση λόγω της πολυπλοκότητας της πλατφόρμας και της δυσχερούς επικοινωνίας, ιδίως με τους servicers/τράπεζές/δημόσιο. Μάλιστα, παρά τις αλλεπάλληλες τροποποιήσεις και τη διεύρυνση των κριτηρίων ένταξης και τη διευκόλυνση πρόσβασης περισσότερων φυσικών και νομικών προσώπων, η ουσιαστική επίλυση του ιδιωτικού χρέους παραμένει περιορισμένη. 

(δ) Μετατόπιση – και όχι επίλυση – του προβλήματος : Τα πραγματικά́ δεδομένα σύμφωνα με την ΕΚΠΟΙΖΩ δείχνουν ότι το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους συχνά́ μετατίθεται χρονικά́, αντί να επιλύεται ουσιαστικά, ενώ δεν επιτυγχάνεται σταθερή́ αποκατάσταση της οικονομικής βιωσιμότητας των οφειλετών. 

(ε) Καταγραφή́ προβλημάτων στη διαχείριση των δανείων με servicers/funds, τράπεζες, δικηγορικές και εισπρακτικές εταιρείες και την επικοινωνία γενικότερα: Η τηλεφωνική́ επικοινωνία με τον οφειλέτη είναι απρόσωπη, απαξιωτική και συχνά εκφοβιστική. Επίσης, συχνά ο οφειλέτης συναντά́ εμπόδια σε περίπτωση επικοινωνίας μαζί τους. Επιπροσθέτως, γίνεται ταυτόχρονη διαχείριση της υπόθεσης από servicers και δικηγορικές/εισπρακτικές εταιρείες με αποτέλεσμα τη δημιουργία σύγχυσης του οφειλέτη. Εξάλλου, η πρόσβαση στις πλατφόρμες που διατηρούν οι servicers και σε είναι δυσχερής, ενώ σε πολλές περιπτώσεις  καταχρηστικά́ και παράνομα για την πρόσβαση σε αυτές απαιτείται η παροχή́ προσωπικών δεδομένων. 

Επειδή, η υπερχρέωση των νοικοκυριών είναι ένα θέμα που πρέπει να απασχολεί την Πολιτεία, όταν πολίτες χάνουν την κατοικία τους και οικογένειες φτωχοποιούνται.

Επειδή, η Πολιτεία οφείλει να θεσπίζει δίκαιους, βιώσιμους και διαφανείς μηχανισμούς που θα διασφαλίζουν αξιοπρεπή́ διαβίωση για όλους τους πολίτες. 

Επειδή, είναι  επιτακτική́ ανάγκη να ληφθούν άμεσα μέτρα για την προστασία της κύριας κατοικίας, αλλά́ και για την αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων με όρους δίκαιους για τους οφειλέτες και ρυθμίσεις ρεαλιστικές και βιώσιμες και ιδίως για τους ευάλωτους, ώστε να διατηρηθεί́ η κοινωνική́ συνοχή́ και να διασφαλιστεί́ η αξιοπρεπής διαβίωση. 

Ερωτάσθε :

Σκοπεύετε να λάβετε άμεσα μέτρα για :

(α) Βιώσιμες ρυθμίσεις οφειλών οι οποίες να: 

• Βασίζονται στο πραγματικό́ εισόδημα και τις δαπάνες διαβίωσης του οφειλέτη με βάση τον Κώδικα Δεοντολογίας των Τράπεζων; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
• Δίνουν τη δυνατότητα μακροπρόθεσμης αποπληρωμής με χαμηλό́ επιτόκιο; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
• Εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα και η διατηρησιμότητα των ρυθμίσεων; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
• Πραγματοποιούν διαγραφή́ οφειλών με εμπράγματες εξασφαλίσεις με βάση την εμπορική́ αξία του ακινήτου; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;

(β) Άμεση παροχή́ εγγραφών, ώστε όλα τα έγγραφα (δοσολόγια, εξοφλητικές βεβαιώσεις, συμβάσεις δανείων κ.ά.) να αποστέλλονται κατά́ τη σύναψή της σύμβασης της ρύθμισης και να είναι διαθέσιμα στην πλατφόρμα προσωποποιημένης πληροφόρησης; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;

(γ) Σταθερή́ επικοινωνία ώστε  :

• Ο φάκελος του οφειλέτη να ανατίθεται σε συγκεκριμένο και κατάλληλα εκπαιδευμένο υπάλληλο από το διαχειριστή́ για όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων (προσωποποιημένη επικοινωνία). Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;

(δ) Ενίσχυση εποπτείας και πρότυπα με καθιέρωση ενιαίων προτύπων με σαφή όρια δόσεων και όρους ρυθμίσεων και απάλειψη καταχρηστικών όρων στις συμβάσεις αναδιάρθρωσης; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;

(ε) Ενίσχυση της μέριμνας για ευάλωτους οφειλέτες με : 

• Ενίσχυση της προστασίας για άτομα με χαμηλά́ εισοδήματα, μονογονεϊκές οικογένειες, ΑΜΕΑ και άτομα με προβλήματα υγείας; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
• Διασφάλιση πρόσβασης σε βιώσιμες λύσεις με υποχρεωτική́ διαγραφή; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
•  Προστασία της κύριας κατοικίας για αυτούς που βρίσκονται σε πραγματική́ αδυναμία; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;
• Άμεση σύσταση του φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων του Ν.4738/2020 (άρθρο 218) με προτεραιοποίηση για την επαναγορά του ακίνητου από τον οφειλέτη; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;

(στ΄) Βελτιώσεις στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό με :

• Αναβάθμιση αλγορίθμου ώστε να λαμβάνει υπόψη πραγματικά́ εισοδήματα, δαπάνες και οικογενειακή́ κατάσταση; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;
• Διασφάλιση ρεαλιστικών και βιώσιμων δόσεων με χαμηλά́ επιτόκια; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα; 
• Διαδικασία διάφανης και προσβάσιμη στον οφειλέτη, με σαφείς οδηγίες για κάθε στάδιο; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα ;
• Υποχρεωτική́ διαγραφή οφειλών στους ευάλωτους οφειλέτες και ρυθμίσεις σε άτοκες δόσεις; Αν όχι, γιατί; Αν ναι, με ποιο χρονοδιάγραμμα;
• Προσαρμογή́ αλγορίθμου για διαγραφή́ μέρους των οφειλών, όταν η αξία της ακίνητης περιουσίας υπολείπεται;