Οι μεγάλες τράπεζες ξαναπερνούν τα σύνορα – Τι άλλαξε μετά το 2008

Για περισσότερο από μία δεκαετία, η παγκόσμια τραπεζική έμοιαζε με μοντέλο που είχε φτάσει στα όριά του. Οι ζημιές της χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ακριβές διασώσεις και μια σειρά αποτυχημένων εξαγορών ανάγκασαν τους μεγαλύτερους ομίλους να περιορίσουν τις διεθνείς φιλοδοξίες τους και να επιστρέψουν στις εγχώριες αγορές τους.

Τώρα, όμως, οι ισορροπίες φαίνεται να αλλάζουν. Οι μεγάλες τράπεζες αρχίζουν και πάλι να εξετάζουν επέκταση στο εξωτερικό, είτε μέσω νέων δραστηριοτήτων είτε μέσω εξαγορών και συμμετοχών. Το σημαντικότερο είναι ότι οι αγορές δεν τις τιμωρούν πλέον τόσο έντονα γι’ αυτή την επιλογή.

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το Reuters, οι επενδυτές δίνουν ουσιαστικά στους διευθύνοντες συμβούλους τραπεζών το «πράσινο φως» για να περάσουν ξανά τα σύνορα, με την ελπίδα, βεβαίως, ότι δεν θα επαναληφθεί η υπερβολική αυτοπεποίθηση της περιόδου πριν από το 2008.

Από την υποχώρηση στη νέα επέκταση

Η στροφή είναι εντυπωσιακή. Όταν η Jane Fraser ανέλαβε τη Citigroup το 2021, προχώρησε σε δραστική συρρίκνωση του διεθνούς αποτυπώματος του αμερικανικού ομίλου. Παρόμοια κατεύθυνση ακολούθησε η HSBC, η οποία βρέθηκε ακόμη και αντιμέτωπη με πιέσεις επενδυτών για τη διάσπασή της.

Τράπεζες με εκτεταμένη παρουσία σε πολλές χώρες, όπως η Banco Santander, εμφάνιζαν επί χρόνια χαμηλότερες αποτιμήσεις σε σχέση με περισσότερο εστιασμένους εγχώριους ομίλους, όπως η Lloyds Banking Group και η CaixaBank. Η γεωγραφική διασπορά αντιμετωπιζόταν όχι ως πλεονέκτημα, αλλά ως πρόσθετος κίνδυνος: περισσότερες εποπτικές αρχές, διαφορετικές αγορές και αυξημένη πολυπλοκότητα.

Οι τελευταίες κινήσεις δείχνουν ότι αυτή η λογική αρχίζει να αντιστρέφεται. Η JPMorgan διευρύνει τη δραστηριότητά της στη λιανική τραπεζική της Βρετανίας και της Γερμανίας, ενώ, σύμφωνα με το Reuters, η BNP Paribas εξετάζει την απόκτηση συμμετοχής στην Techcombank του Βιετνάμ.

Ακόμη και η NatWest, η πρώην Royal Bank of Scotland, εξασφάλισε την έγκριση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ για τη δημιουργία γραφείου αντιπροσωπείας στη χώρα. Πρόκειται για ένα περιορισμένο πρώτο βήμα, καθώς ένα τέτοιο γραφείο μπορεί να αναζητεί νέες εργασίες και να λειτουργεί ως σύνδεσμος με τους πελάτες, αλλά δεν επιτρέπεται να δέχεται καταθέσεις ή να χορηγεί απευθείας δάνεια.

Η κίνηση έχει, ωστόσο, ιδιαίτερο συμβολισμό. Μετά τις αμφιλεγόμενες εξαγορές στο εξωτερικό που οδήγησαν τελικά στη διάσωσή της το 2008, η RBS είχε οικοδομήσει ολόκληρη τη μεταγενέστερη στρατηγική της γύρω από την υποχώρηση στη βρετανική αγορά.

Τα τραπεζικά κεφάλαια ταξιδεύουν ξανά

Δεν πρόκειται μόνο για μεμονωμένες κινήσεις. Τα στοιχεία της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών δείχνουν ότι η διασυνοριακή τραπεζική πίστη αυξήθηκε κατά 1,7 τρισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας άνοδο 11,4% σε ετήσια βάση.

Μαζί με το 11,5% του προηγούμενου τριμήνου, πρόκειται για τους δύο υψηλότερους ρυθμούς αύξησης από το πρώτο τρίμηνο του 2008. Στα χρόνια που ακολούθησαν την κρίση, η μεταβολή της διασυνοριακής χρηματοδότησης ήταν συχνά αρνητική ή οριακή.

Με άλλα λόγια, ακόμη και χωρίς να υπολογίζονται πιθανές εξαγορές, ο τραπεζικός δανεισμός παγκοσμιοποιείται ξανά με ταχύτητα.

Η αλλαγή τροφοδοτεί πλέον και τις συζητήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά. Σύμβουλοι και επενδυτικές τράπεζες εξετάζουν εάν ισχυροί, κεφαλαιακά εύρωστοι αλλά εγχώρια προσανατολισμένοι όμιλοι, όπως η CaixaBank, η Lloyds και η Intesa Sanpaolo, θα μπορούσαν να αποκτήσουν έναν μεγάλο ανταγωνιστή σε άλλη χώρα.

Το κλίμα απέχει πολύ από εκείνο της περιόδου 2009 –2024, όταν οι περισσότερες τραπεζικές συμφωνίες αφορούσαν συγχωνεύσεις εντός της ίδιας χώρας ή πωλήσεις δραστηριοτήτων του εξωτερικού.

Μικραίνει η «ποινή» στις αποτιμήσεις

Το ισχυρότερο κίνητρο για τις διοικήσεις προέρχεται από το χρηματιστήριο. Η έκπτωση με την οποία διαπραγματεύονται οι όμιλοι που δραστηριοποιούνται σε πολλές χώρες περιορίζεται αισθητά.

Η UniCredit, για παράδειγμα, η οποία διαθέτει ισχυρή παρουσία στη Γερμανία και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, διαπραγματεύεται με έκπτωση μόλις 8% έναντι της περισσότερο προσανατολισμένης στην Ιταλία Intesa Sanpaolo, με βάση τους εκτιμώμενους δείκτες ενσώματης λογιστικής αξίας. Πριν από το 2025, η διαφορά ανερχόταν σε 20% ή και περισσότερο.

Ανάλογη εικόνα προκύπτει από το κόστος ιδίων κεφαλαίων, δηλαδή την απόδοση που απαιτούν οι επενδυτές για να αναλάβουν τον κίνδυνο μιας τραπεζικής μετοχής. Στο παρελθόν υπήρχε σημαντική απόσταση ανάμεσα στους διεθνείς ομίλους όπως οι HSBC, Santander, UniCredit, Barclays, BBVA και Deutsche Bank και στις περισσότερο εγχώριες Lloyds, NatWest, CaixaBank, Commerzbank και Intesa Sanpaolo.

Σήμερα, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters, το μέσο εκτιμώμενο κόστος ιδίων κεφαλαίων και για τις δύο ομάδες βρίσκεται κοντά στο 10%. Η αγορά, με άλλα λόγια, δεν θεωρεί πλέον αυτονόητο ότι η παρουσία σε πολλές χώρες συνεπάγεται μεγαλύτερο επενδυτικό κίνδυνο.

Αυτό δεν σημαίνει ότι επιστρέφουν οι ημέρες των ανεξέλεγκτων εξαγορών. Σημαίνει όμως ότι ένα από τα βασικά εμπόδια για τις διασυνοριακές τραπεζικές συμφωνίες αρχίζει να υποχωρεί. Και όταν οι επενδυτές παύουν να τιμωρούν την παγκόσμια επέκταση, δύσκολα οι τραπεζικές διοικήσεις θα αντισταθούν για πολύ στον πειρασμό.

MoneyReview.gr