Πόσο ευάλωτη είναι η Ελλάδα σε μια ενεργειακή κρίση – Crash test στην Ευρώπη

Αρνητικές επιπτώσεις για τις περισσότερες ευρωπαϊκές οικονομίες προβλέπει η Capital Economics λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του οίκου, Γερμανία και Ιταλία είναι πιο εκτεθειμένες από τη Γαλλία, ενώ στην περίπτωση της Ελλάδας, παρότι η οικονομία εμφανίζει την υψηλότερη κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίους ως προς το ΑΕΠ, την ίδια στιγμή, έχει και από τα υψηλότερα δημοσιονομικά περιθώρια για μέτρα στήριξης. 

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Capital Economics, οι οικονομικές επιπτώσεις από αυτή την ενεργειακή κρίση θα εξαρτηθούν από πολλούς παράγοντες, όπως το πόσο ψηλά θα φτάσουν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου και για πόσο καιρό θα παραμείνουν αυξημένες, αλλά και από το πώς θα αντιδράσουν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι αγορές. 

Όπως δείχνουν τα στοιχεία του οίκου αναλύσεων, η Ελλάδα είναι η χώρα με την υψηλότερη κατανάλωση πετρελαίου και φυσικού αερίου ως προς το ΑΕΠ (η αξία της ξεπερνά το 4% του ΑΕΠ) και  η Ελβετία βρίσκεται στο άλλο άκρο, με ενεργειακή κατανάλωση χαμηλότερη από το 1% του ΑΕΠ. Το αντίστοιχο μέγεθος στις μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης και το Ηνωμένο Βασίλειο κυμαίνεται κυρίως μεταξύ 1,5% και 2% του ΑΕΠ. Αυτό δίνει μια ένδειξη για το πόσο μεγάλο θα ήταν οποιοδήποτε σοκ στους όρους εμπορίου για κάθε οικονομία, σημειώνουν οι αναλυτές.

Από την άλλη πλευρά, ο αντίκτυπος των υψηλότερων τιμών θα εξαρτηθεί επίσης από τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η ενέργεια. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 δείχνει ότι οι οικονομίες που έχουν μεγάλους ενεργοβόρους βιομηχανικούς τομείς είναι ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς η παραγωγή σε αυτούς τους τομείς μειώθηκε. Σε αυτή τη βάση, η Πολωνία και η Γερμανία είναι πιο ευάλωτες από την Ισπανία ή τη Γαλλία, επισημαίνει η Capital Economics. 

Σε ό,τι αφορά στις επιπτώσεις που θα έχει το αυξημένο ενεργειακό κόστος στα πραγματικά εισοδήματα των νοικοκυριών και, κατά συνέπεια, στην κατανάλωση, οι αναλυτές εκτιμούν ότι χώρες όπως η Ιταλία και η Ιρλανδία είναι πιο ευάλωτες, επειδή το βάρος της ενέργειας στα καλάθια τιμών καταναλωτή είναι σχετικά υψηλό. Λιγότερο ευάλωτες είναι η Βρετανία και η Πολωνία. 

Στην πράξη, πάντως, ο αντίκτυπος στα νοικοκυριά θα εξαρτηθεί από τον βαθμό στον οποίο οι κυβερνήσεις τους θα μπορέσουν να λάβουν μέτρα στήριξης. Χώρες όπως η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο ενδέχεται να δυσκολευτούν να προσφέρουν τόση στήριξη όσο εκείνες που έχουν μικρότερα ελλείμματα ή και πλεονάσματα, όπως η Γερμανία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία και η Ελλάδα.