Κάτω από 1.000 ευρώ παίρνουν 6 στους 10 στον ιδιωτικό τομέα

Η σκληρή πραγματικότητα των αριθμών: το 62% των εργαζόμενων στον ιδιωτικό τομέα δεν φτάνουν στα 1.000 ευρώ καθαρά τον μήνα. Πάνω από 500.000 πολίτες εξακολουθούν να απασχολούνται με μερική απασχόληση, η μισθολογική «ψαλίδα» ανάμεσα στις μικρές και στις μεγάλες επιχειρήσεις ξεπερνάει το 30% ενώ παρατηρούνται έντονες γεωγραφικές ανισότητες και μεταξύ ανδρών – γυναικών. Αν το μηνιαίο εισόδημα και η αύξησή του είναι το «φάρμακο» για την αντιμετώπιση των βασικών προβλημάτων του ελληνικού νοικοκυριού (ακρίβεια, στεγαστικό κ.λπ.), τότε τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, ο μέσος μισθός για την πλήρη απασχόληση στην Ελλάδα διαμορφώθηκε –με βάση τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ– στα 1.385 ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024. Ομως ο μέσος μισθός είναι 1.188 ευρώ αν συμπεριληφθεί η μερική απασχόληση, κάτι που σημαίνει ότι αν αφαιρεθούν οι φόροι και οι ασφαλιστικές εισφορές, τα «καθαρά» δεν έχουν φτάσει ακόμη (σε επίπεδο μέσου πανελλαδικού μισθού) στα 1.000 ευρώ (σ.σ. τα 1.188 ευρώ αποδίδουν 948 ευρώ καθαρά με βάση την κλίμακα φορολόγησης των εισοδημάτων του 2024 αλλά και τους σημερινούς συντελεστές ασφαλιστικών εισφορών). Ακόμη όμως και αυτός αριθμός δεν «φωτίζει» πλήρως την κατάσταση στην αγορά εργασίας. Και αυτό διότι:

1. Υπάρχει τεράστιο μισθολογικό χάσμα ανάμεσα στις μεγαλύτερες και στις μικρομεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις της χώρας. Μισθός πλήρους απασχόλησης στις εταιρείες με περισσότερους από 10 εργαζομένους: 1.477 ευρώ, όταν ο αντίστοιχος για τις οικογενειακές επιχειρήσεις με λιγότερους από 10 εργαζομένους πέφτει στα 1.038 ευρώ. Η ψαλίδα φτάνει στο 42,3% και αναδεικνύει την ανάγκη να γίνουν περισσότερες επενδύσεις για να προκύψουν και περισσότερες «καλές δουλειές».

Οι μικρομεσαίοι παραμένουν «μεγάλοι εργοδότες». Μπορεί καθένας εξ αυτών να απασχολεί 1-2 άτομα, όμως αθροιστικά οι απασχολούμενοι στους μικρομεσαίους προσεγγίζουν τις 700.000. Οι περισσότεροι εξ αυτών δεν φτάνουν στα 1.000 ευρώ μεικτά και ουσιαστικά κινούνται στη ζώνη του κατώτατου μισθού. Ο μέσος μισθός στους μικρομεσαίους είναι 838 ευρώ μεικτά στο τέλος του 2024 και πέφτει κάτω από τα επίπεδα του κατώτατου λόγω της μερικής απασχόλησης, που αμείβει με 497,4 ευρώ κατά μέσον όρο.

2. Ο μισθολογικός χάρτης αναδεικνύει και τη γεωγραφική ανισότητα, η οποία αποτελεί σταθερό και βασικό εμπόδιο στις όποιες προσπάθειες αποκέντρωσης. Ο μέσος μισθός στην Αττική, ακόμη και αν ενσωματωθεί η χαμηλότερα αμειβόμενη μερική απασχόληση, ανέρχεται στα 1.319,8 ευρώ. Ολες οι υπόλοιπες περιοχές της χώρας κινούνται τουλάχιστον 20%-30% χαμηλότερα. Στα 918 ευρώ η Ηπειρος, στα 935 ευρώ η Θεσσαλία, στα 943 ευρώ το Βόρειο Αιγαίο και μόνο το Νότιο Αιγαίο προσεγγίζει τα 1.100 ευρώ.

3. Η διαφορά στον μισθό με βάση το φύλο παραμένει επίσης σημαντική. Φτάνει περίπου στο 20% για το σύνολο της χώρας, καθώς ο μέσος μισθός των ανδρών φτάνει στα 1.289 ευρώ και των γυναικών στα 1.078 ευρώ. Στις μεγάλες επιχειρήσεις οι άνδρες αμείβονται με 1.418 ευρώ κατά μέσον όρο και οι γυναίκες με 1.181 ευρώ, ενώ στις μικρές η ψαλίδα είναι μικρότερη: 890 ευρώ για τους άνδρες και 784 ευρώ για τις γυναίκες, οι οποίες διαπιστώνεται ότι καταλαμβάνουν μεγαλύτερο μερίδιο στη μερική απασχόληση.

Οι μέσες ετήσιες ονομαστικές αποδοχές στην Ελλάδα έχουν αυξηθεί περίπου κατά 16% στο διάστημα 2020-2024. Ομως εξακολουθούν να κινούνται χαμηλότερα από το 2005. Ή πιο απλά: παίρνουμε τα ίδια χρήματα συγκριτικά με πριν από 20 χρόνια, έχοντας να αντιμετωπίσουμε πολύ υψηλότερες τιμές στα πάντα λόγω πληθωρισμού. Αυτά προκύπτουν από τα στοιχεία του ΟΟΣΑ. Αν ανατρέξουμε στη βάση δεδομένων της Eurostat, θα διαπιστώσουμε ότι το μέσο εισόδημα σε πραγματικούς όρους αντιστοιχεί στο 74,23% του επιπέδου του 2010.