Moody’s: Τα χρέη αυξάνονται σε όλο τον κόσμο

Εξαίρεση μέσα στο αρνητικό περιβάλλον που διαμορφώνεται για το αξιόχρεο των κρατών παγκοσμίως για το 2026, αποτελεί η Ελλάδα, σύμφωνα με τη Moody’s.  Οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τις μεταρρυθμίσεις μπορεί μεν να οδηγήσουν σε αναβαθμίσεις, όμως οι συνολικές προοπτικές επιβαρύνονται από την βραχυπρόθεσμη φύση της χάραξης πολιτικής, την χαμηλή ανάπτυξη και τα υψηλά χρέη, με παράλληλες πιέσεις στην εξυπηρεσιμότητά τους, σημειώνει ο οίκος αξιολογήσεων.

Μέσα σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Ελλάδα αναμένεται να μειώσει το χρέος της πάνω από 4 ποσοστιαίες μονάδες, καθώς ακολουθεί συνετή δημοσιονομική πολιτική, με εστίαση στη μείωση του δανεισμού, αναφέρει η Moody’s. Ο οίκος ξεχωρίζει επίσης την Κύπρο και την Ιρλανδία για την αναμενόμενη μείωση του χρέους τους, που αν και θα είναι μικρότερη σε σχέση με τις προηγούμενες χρονιές, εντούτοις είναι αποτέλεσμα των μεταρρυθμίσεων που υλοποιήθηκαν την τελευταία δεκαετία.

Αντίθετα, σε διεθνές επίπεδο, η προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής αναμένεται να «παγώσει», κρατώντας τα χρέη υψηλά και περιορίζοντας τα δημοσιονομικά περιθώρια ελιγμών για την αντιμετώπιση πιθανών σοκ.

Οι περισσότερες χώρες αναμένεται, σύμφωνα με τη Moody’s, να κρατήσουν τα πρωτογενή ισοζύγιά τους κοντά στα επίπεδα του 2025, με αποτέλεσμα οι δείκτες χρέους/ΑΕΠ να παραμένουν υψηλοί. Οι ανελαστικοί προϋπολογισμοί μπροστά στις ανάγκες για υψηλότερες αμυντικές δαπάνες και οι πιέσεις για κοινωνικές δαπάνες θα επιβαρύνουν περαιτέρω τις προσπάθειες των κυβερνήσεων για δημοσιονομική προσαρμογή και μείωση των χρεών.

Όπως εξηγεί η Moody’s, οι περισσότερες κυβερνήσεις συνεχίζουν να λειτουργούν σε ένα περιορισμένο δημοσιονομικό περιβάλλον, χωρίς να έχουν πολλά περιθώρια για ουσιαστικές προσαρμογές στις πολιτικές εσόδων και δαπανών. Στο μέτωπο των εσόδων, η προσέγγιση που επικρατεί είναι η βελτίωση της είσπραξης φόρων και η μείωση της φοροαποφυγής, συχνά μέσω της ψηφιοποίησης, αντί για την εισαγωγή νέων φόρων ή της αύξησης των φορολογικών συντελεστών. Περιορισμένα είναι τα περιθώρια κινήσεων και στο κομμάτι των δαπανών, συνήθως με ανακατανομές αντί για σημαντικές αυξήσεις ή περικοπές, με τις μειώσεις των κεφαλαιουχικών δαπανών να παραμένουν η πιο πιθανή επιλογή για τα κράτη που αντιμετωπίζουν έντονες δημοσιονομικές πιέσεις. Η ανελαστικότητα των προϋπολογισμών είναι ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό, ιδίως στις προηγμένες οικονομίες της Ευρώπης, της Ασίας και της Βόρειας Αμερικής. Σύμφωνα με τη Moody’s, τα τρία τέταρτα ή και παραπάνω των συνολικών δαπανών τους είναι άκαμπτα, καθώς οι περισσότερες δαπάνες κατανέμονται σε τομείς που είναι πολιτικά και κοινωνικά δύσκολο να μεταρρυθμιστούν.

Παρ ‘όλα αυτά, αρκετά κράτη έχουν κινητοποιηθεί, με τη Γαλλία και την Ολλανδία να έχουν επιλέξει να αυξήσουν τους φόρους και το Ηνωμένο Βασίλειο να αναμένεται να ακολουθήσει. Ομοίως, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία αυξάνουν επίσης τους φόρους καθώς αυξάνονται οι πιέσεις για αμυντικές δαπάνες.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η Moody’s εκτιμά ότι οι χώρες που θα εμφανίσουν αύξηση χρέους άνω των 5 ποσοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ το 2026 θα είναι κυρίως από εκείνες της κατηγορίας A. Ανάμεσά τους η Κίνα και η Πολωνία.

Για τις μεγαλύτερες οικονομίες, το χρέος των ΗΠΑ αναμένεται να αυξηθεί κατά 4,4 ποσοστιαίες μονάδες το 2026 και  να συνεχίσει να αυξάνεται λόγω των μεγάλων ελλειμμάτων.

Στην Ευρώπη, το χρέος προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5-2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2026 στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Μάλιστα, θα συνεχίσει να αυξάνεται στη Γερμανία λόγω της ώθησης των δαπανών από την κυβέρνηση, καθώς και στη Γαλλία, όπου η Moody’s εκτιμά  ότι η κυβέρνηση δεν θα καταφέρει να περιορίσει τα υψηλά ελλείμματα.

Αντίθετα, το χρέος της Ιαπωνίας θα συνεχίσει να συρρικνώνεται καθώς η κυβέρνηση παρουσιάζει μικρά ελλείμματα, με την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ να ξεπερνά την αύξηση του χρέους.

Κατόπιν τούτων, το μέσο παγκόσμιο χρέος θα διαμορφωθεί το 2026 στο 54% του ΑΕΠ, δηλαδή υψηλότερα από το 48% το 2019.