Μητρική θνησιμότητα: 240.000 γυναίκες πέθαναν το 2023 από αίτια που σχετίζονται με την κύηση και τον τοκετό

Οι παγκόσμιοι μητρικοί θάνατοι μειώθηκαν τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, αλλά περισσότερες από 100 χώρες εξακολουθούν να μην επιτυγχάνουν τον παγκόσμιο στόχο μητρικής θνησιμότητας, καθώς η πρόοδος επιβραδύνεται διεθνώς.

Τα παραπάνω διαπιστώνει έρευνα σε 204 χώρες και περιοχές έως το 2023, με επικεφαλής το Ινστιτούτο Μετρήσεων και Αξιολόγησης Υγείας (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον που δημοσιεύθηκε στο The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health.

Η μελέτη εκτιμά ότι 240.000 γυναίκες πέθαναν από αίτια σχετικά με την κύηση και τη γέννα το 2023, αντιπροσωπεύοντας το 5,5% όλων των θανάτων μεταξύ γυναικών ηλικίας 10-54 ετών παγκοσμίως. Οι μητρικοί θάνατοι παραμένουν συγκεντρωμένοι σε περιοχές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες προκλήσεις στα συστήματα υγείας και στη συλλογή δεδομένων, ιδιαίτερα στην υποσαχάρια Αφρική, την Ωκεανία, τη Νότια Ασία, τη Νοτιοανατολική Ασία και σε τμήματα της Καραϊβικής.

Το 2023, η Νιγηρία, η Ινδία, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, η Αιθιοπία και το Πακιστάν κατέγραψαν τους υψηλότερους αριθμούς μητρικών θανάτων παγκοσμίως.

Ενώ ο παγκόσμιος δείκτης μητρικής θνησιμότητας μειώθηκε κατά περισσότερο από το ένα τρίτο, από 321 μητρικούς θανάτους ανά 100.000 γεννήσεις ζώντων το 1990 σε 191 το 2023, αντίθετα η πρόοδος στη μείωση της μητρικής θνησιμότητας παγκοσμίως επιβραδύνθηκε την περίοδο 2015-2023 σε σύγκριση με την περίοδο 2000-2015. Ορισμένες χώρες καταγράφουν ακόμη και αύξηση της μητρικής θνησιμότητας.

Το 2023, τα υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας καταγράφηκαν στις τέσσερις περιοχές της υποσαχάριας Αφρικής, καθώς και σε τμήματα της Καραϊβικής και της Ωκεανίας. Χώρες με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά ήταν, επίσης, η Λιβερία, η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Αϊτή, η Ερυθραία και η Σιέρα Λεόνε.

Η μελέτη δείχνει ότι τα κύρια αίτια μητρικών θανάτων διαφέρουν ανά περιοχή, αλλά παραμένουν γνωστά και σε μεγάλο βαθμό αποτρέψιμα, με τη μαιευτική αιμορραγία και τις υπερτασικές διαταραχές της κύησης να αντιπροσωπεύουν μαζί περισσότερο από το 40% των μητρικών θανάτων παγκοσμίως.

Πέρα από τα γνωστά αίτια, η λοίμωξη από COVID-19 συνέβαλε επίσης σε αύξηση των μητρικών θανάτων στα πρώτα στάδια της πανδημίας. Κατά τα έτη 2020 και 2021, πριν από τη μαζική διάθεση εμβολίων, η λοίμωξη από COVID-19 προκάλεσε αυξήσεις των μητρικών θανάτων σε αρκετές περιοχές, ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλή θνησιμότητα από τον ιό. Αυξήσεις καταγράφηκαν σε τμήματα της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής, της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, της κεντρικής Ασίας και της Βόρειας Αμερικής αναστρέφοντας προσωρινά την πρόοδο σε ορισμένες χώρες που πλησίαζαν τους στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Οι βελτιώσεις στην πρόσβαση σε προγεννητική φροντίδα, σε υπηρεσίες ασφαλούς τοκετού, σε επείγουσα μαιευτική φροντίδα και στην παρακολούθηση μετά τον τοκετό θα μπορούσαν να μειώσουν σημαντικά τη θνησιμότητα.

Ωστόσο, πολλές περιοχές με υψηλή επιβάρυνση δεν έχουν επαρκή δεδομένα, γεγονός που δυσχεραίνει την παρακολούθηση της προόδου και την έγκαιρη ανταπόκριση σε νέες προκλήσεις.